އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ސިނާއަތަށް ބޮޑު ހީނަރުކަމެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. މި ހޫނު މޫސުމުގެ ކުރީކޮޅު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް މަސްރަހު ކުޑަކޮށް ފިނިވި ނަމަވެސް، ފަހުން ހިނގި އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ސަބަބުން މެދުއިރުމަތީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގެއްލިފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް އެމެރިކާއިން ދިން ހަމަލާތަކާއި، އެމެރިކާގެ މަރުކަޒުތަކާ ކައިރި ސަރަހައްދުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ޑްރޯން އަދި މިސައިލް ހަމަލާތައް ހިމެނެއެވެ. މި ހަމަލާބަދަލުކުރުންތަކުގެ ސަބަބުން ޔޫރަޕާއި އޭޝިއާ ގުޅުވައިދޭ މައި ވައިގެ މަގުތަކަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ. އެއާޕޯޓުގައި ފަތުރުވެރިންތަކެއް: -- ސަން ފޮޓޯ/ އަމަން ލަތީފް މެދުއިރުމަތީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކާރޫބާރޫ ބޮޑު އެއް އޭވިއޭޝަން ކޯރިޑޯއަށް ވާއިރު، މި ސަރަހައްދުގެ މަސްރަހު ގޯސްވުމަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ދަތުރުފަތުރަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރާނެ ކަމެކެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ބޮޑެތި އެއާލައިންތައް ކަމަށްވާ އެމިރޭޓްސް، އިއްތިހާދު އަދި ގަތަރު އެއާވޭސްއިން ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގެންދިޔަ ނަމަވެސް، ބޭރުގެ އެހެން އެއާލައިންތަކުން ދަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރަމުންނެވެ. ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން އޭވިއޭޝަން ސޭފްޓީ އޭޖެންސީ (އީއޭއެސްއޭ) އާއި ހުޅަނގުގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން ވަނީ ދަތުރުކުރުމުގައި ސަމާލުވުމަށް އަންގައި، ހަރުކަށި އިންޒާރުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބޮޑެތި އެއާލައިންތަކުން ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް މަސްތަކަށް ގިނަ ދަތުރުތަކެއް މެދުކަނޑާލާފައެވެ. ލުފްތަންސާ ގްރޫޕުން ވަނީ ސެޕްޓެންބަރު 13 ގެ ނިޔަލަށް ދުބާއީއަށް ކުރާ ދަތުރުތައް ހުއްޓާލައި، އޮކްޓޯބަރު 24 ގެ ނިޔަލަށް ތެހެރާން، ރިޔާޒް، ދައްމާމް، އައްމާން އަދި ބެއިރޫތަށް ކުރާ ދަތުރުތައް މެދުކަނޑާލާފައެވެ. އަދި ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި ދަތުރުތަކަށް އައި ބުރޫއެރުންތަކާ ގުޅިގެން އެ ކުންފުނިން ވަނީ 20،000 އެއްހާ ދަތުރު ކެންސަލްކޮށްފައެވެ. ސިންގަޕޯ އެއާލައިންސްއިން އޮކްޓޯބަރު 24 ގެ ނިޔަލަށް ސިންގަޕޫރާއި ދުބާއީއާ ދެމެދު ކުރާ ހުރިހާ ދަތުރެއް ހުއްޓާލާފައިވާއިރު، ކޭއެލްއެމްއިން ވަނީ ދުބާއީ، ރިޔާޒް އަދި ދައްމާމަށް ކުރާ ދަތުރުތައް މުޅިން މެދުކަނޑާލާފައެވެ. އެއާ ފްރާންސްއިން ބެއިރޫތަށް ކުރާ ދަތުރުތައް ހުއްޓާލި ނަމަވެސް، ދުބާއީއަށް ކުރާ ދަތުރުތައް ވަކި އުސޫލެއްގެ ދަށުން ދަނީ ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކެތޭ ޕެސިފިކްއިން ހޮންގްކޮންގާއި ދުބާއީއާ ދެމެދު ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރަމުން އައި ދަތުރުތައް އޮކްޓޯބަރު 25 އަށް ފަސްކޮށްފައިވާއިރު، އައިޓީއޭ އެއާވޭސް އަދި ބްރިޓިޝް އެއާވޭސްއިން ވެސް ވަނީ ދުބާއީއާއި ސަރަހައްދީ މައި ހަބުތަކަށް ކުރާ ދަތުރުތައް އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅާ ހަމައަށް ހުއްޓާލާފައެވެ. އީރާނާއި އިރާގުގެ މަތިން ދަތުރުކުރާ މައި ފްލައިޓް އިންފޮމޭޝަން ރީޖަން (އެފްއައިއާރް) ތަކަށް ސަލާމަތީ ގޮތުން ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެ، ކުއްލި ގޮތަކަށް ވައިގެ ސަރަހައްދުތައް ބަންދުކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، އިރުމައްޗާއި ހުޅަނގު ގުޅުވައިދޭ ވައިގެ މަގުތައް ވަނީ ބަންދުވެފައެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ މަތިން ދަތުރުކުރަން އިހުތިޔާރުކުރާ އެއާލައިންތަކަށް މަޖުބޫރުވެފައިވަނީ ދިގު މަގުތަކުން ދަތުރުކުރުމަށެވެ. ރަޔާނީ އެއާ، އެއާލައިންގެ ކެބިން ކްރޫއެއް ފުލައިޓު ތެރޭގައި --- ފޮޓޯ: އީޕީއޭ ގިނަ ދިގު ދަތުރުތައް މިހާރު ކުރަމުންދަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މަތިން ދެކުނަށް، ނުވަތަ ތުރުކީ، މިސްރު އަދި ކެސްޕިއަން ސަރަހައްދުގެ މަތިން އުތުރަށެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އޮޕަރޭޝަނަލް ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ދަނީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ. ދަތުރުކުރާ މަގު ދިގުވުމުގެ ސަބަބުން ޔޫރަޕާއި އޭޝިއާ ނުވަތަ އޮސްޓްރޭލިއާއާ ދެމެދު ކުރާ ދަތުރުތަކަށް އިތުރު ގަޑިއިރުތަކެއް ހޭދަވެއެވެ. އޭވިއޭޝަން ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މެދުއިރުމަތި ދޫކޮށް އެހެން މަގަކުން ދަތުރުކުރުމަށް 90 މިނެޓާއި 120 މިނެޓާ ދެމެދުގެ ވަގުތެއް އިތުރަށް ހޭދަވާއިރު، މީގެ ސަބަބުން ކޮންމެ ދަތުރަކަށް ތެލާއި ފަޅުވެރިންގެ މުސާރައިގެ ގޮތުގައި 10،000 އެމެރިކާ ޑޮލަރު އިތުރަށް ހަރަދުވެއެވެ. ދަތުރު ދިގުވުމުން އެތައް ހާސް ގެލަނެއްގެ ޖެޓް ތެޔޮ އިތުރަށް އަންދަން ޖެހޭތީ، ބޯޓުގެ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށްޓަކައި އެއާލައިންތަކުން ދަނީ ފަސިންޖަރުންނާއި މުދާ އުފުލާ މިންވަރު މަދުކުރަމުންނެވެ. ގަލްފުގެ ބޮޑެތި އެއާލައިންތަކަކީ ދުނިޔޭގެ ވައިގެ މަގުން އުފުލާ މުދަލުގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރާ ކުންފުނިތަކަށް ވުމާއެކު، މި ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ކާގޯ އުފުލުމުގެ ގާބިލުކަމަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފައެވެ. އޭޝިއާ، ޔޫރަޕް އަދި އުތުރު އެމެރިކާގެ ސަޕްލައި ޗެއިންތަކަށް ބޮޑެތި ލަސްވުންތަކެއް ކުރިމަތިވެ، މުދާ އުފުލުމުގެ އަގުތައް ދަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލެމުންނެވެ. އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ މައްސަލަތަކުގެ އިތުރުން، ސަރަހައްދީ އެހެނިހެން ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް މަދަނީ އޭވިއޭޝަން އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ދަނީ ނުރައްކާވަމުންނެވެ. މި އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ، ޔަމަނުގެ ހޫތީން ވަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮންނަ އަބްހާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް އަމާޒުކޮށް މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ސައުދިއާ، ފްލައިދުބާއީ އަދި އެއާ އަރަބިއާ ފަދަ އެއާލައިންތަކުން އެތައް ދުވަހަކަށް ދަތުރުތައް މެދުކަނޑާލަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުގައި މި ހަމަލާއާ ގުޅިގެން މަދުވެގެން 11 ދަތުރެއް ކެންސަލްކުރަން ޖެހުނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރިޔާޒަށް ކުރަން އޮތް ހަތަރު ދަތުރަކާއި، ޖިއްދާއަށް ކުރަން އޮތް ހަތަރު ދަތުރެއްގެ އިތުރުން ދުބާއީ އަދި ޝާރްޖާއަށް ކުރަން އޮތް ދަތުރުތައް ހިމެނެއެވެ. މި ހާދިސާއިން ދައްކުވައިދެނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ހާލަތު ގޯސްވެފައިވާ މިންވަރެވެ. އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ ސީދާ މައްސަލަތަކުގެ ބޭރުން ވެސް، ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު ބަދަލުވަމުންދާ ގޮތުން ސަރަހައްދީ މައި އެއާޕޯޓުތައް ކުއްލިއަކަށް ބަންދުކުރަން ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކާ ގުޅިގެން، ދަތުރުވެރިންނާއި ލޮޖިސްޓިކްސް ކުންފުނިތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ އޭވިއޭޝަން ނެޓްވޯކަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދާއިރު، އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާ ޓްރާންސްޕޯޓް އެސޯސިއޭޝަން (އައިއޭޓީއޭ) އިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، ސަޕްލައި ޗެއިނަށް އައިސްފައިވާ ބުރޫއެރުންތަކާއި ތެލުގެ އަގަށް އައި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާލައިންތަކަށް 11 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިތުރު ހަރަދަކާ ވަނީ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކެނެޑާ، އިނގިރޭސިވިލާތް އަދި އެމެރިކާއިން ވަނީ އަބްހާ އެއާޕޯޓަށް ދިން ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ދަތުރުކުރުމުގައި ސަމާލުވުމަށް އަންގައި ޓްރެވަލް އެޑްވައިޒަރީތައް އާކޮށްފައެވެ. ކެނެޑާ ސަރުކާރުން ވަނީ އަބްހާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ދަތުރުތައް ފިޔަވައި އެހެން ދަތުރުތައް ނުކުރުމަށް އަންގާފައެވެ.