ދިވެހިރާއްޖެއަކީ 2017 ވަނަ އަހަރު ހިމަބިހި (މީސްލްސް) މުޅިން ނައްތާލާފައިވާ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގައި މި ބަލި އަނެއްކާވެސް ފެތުރެން ފަށާފައިވާކަމީ ނުހަނު ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިދިޔަ ހަފްތާގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް 44 މީހުން ވަނީ މި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައެވެ. މިއާއެކު މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 66 އަށް އަރާފައެވެ.
ހިމަބިއްސަކީ ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލީގެ މައިގަނޑު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ގަދައަށް ހުން އައުމާއި، ކެއްސުމާއި، ނޭފަތުން ފެން އައުމުގެ އިތުރުން ލޯ ރަތްވުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ބަލީގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަލާމާތަކީ ހަށިގަނޑުގައި ރަތް ބިހިތަކެއް ނެގުމެވެ. މިފަދަ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ، ލަސްނުކޮށް ސިއްހީ ފަރުވާ ހޯދުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ބަލީގެ އަލާމާތް ހުންނަ މީހުން މީހުން އެއްވެ އުޅޭ ތަންތަނަށް ނުދިއުމަށާއި، ޓެސްޓު ހެދުމަށްފަހު ނަތީޖާ ލިބެންދެން އެކަހެރިވެގެން ތިބުމަށް އެޗްޕީއޭއިން އިލްތިމާސްކުރެއެވެ.
ހިމަބިހިން ރައްކާތެރިވުމަށް އޮތް އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރަކީ ވެކްސިން ޖެހުމެވެ. ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ވެކްސިން ތާވަލުގައިވާ ގޮތުން، ހިމަބިހިން ރައްކާތެރިވުމުގެ ވެކްސިން ދެނީ ދެ ޑޯޒަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެއީ ކުއްޖާގެ އުމުރުން އެއް އަހަރުގައާއި ތިން އަހަރުގައެވެ. މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަމާ ގުޅިގެން، ވެކްސިންގެ ދެ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ނުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ވެކްސިން ދިނުމުގެ ހާއްސަ ކެމްޕެއިނެއް އެޗްޕީއޭއިން ދަނީ ހިންގަމުންނެވެ. ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ރާއްޖެއިން ނައްތާލެވިފައިވާ ބަލިތައް އަލުން ފެނުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަނީ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުން ބަލި އެތެރެވުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށްވާތީ، ވެކްސިން ޖެހުމުގައި އެއްވެސް ފަރުވާކުޑަކަމެއް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
ބަލި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ފަރުދުންގެ ޒިންމާ ނުހަނު ބޮޑެވެ. ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް ދާއިރު މާސްކު އެޅުމާއި، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުން ނުކުރުމަކީ އެހެން މީހުންނަށް ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވޭނެ ގޮތްތަކެވެ. މީގެ ކުރިން 2020 އަދި 2023 ވަނަ އަހަރުވެސް ރާއްޖެއިން މި ބަލީގެ ކޭސްތަކެއް ފެނިފައިވީ ނަމަވެސް، އެފަހަރުތަކުގައި ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވުނީ އާންމުންގެ އެއްބާރުލުމާއެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން، މިހާރުވެސް ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ދޭ އިރުޝާދުތަކަށް ފުރިހަމައަށް ބޯލަނބަންޖެހެއެވެ.
ގަބޫލު ކުރަން ޖެހޭ ހަގީގަތަކީ ހިމަބިހި ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުން މުޖުތަމައު ސަލާމަތްކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ކާމިޔާބު މަގަކީ ވެކްސިން ފުރިހަމަކުރުމެވެ. މިދިޔަ ހަފްތާގައި ފެނުނު ކޭސްތަކުގެ އަދަދަށް ބަލާއިރު، މިއީ އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލެވެން އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ތިމާއާއި ތިމާގެ އާއިލާގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށް، ބަލީގެ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ޒިންމާދާރުކަމާއެކު އެކަހެރިވެ، ސިއްހީ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ މުޅި ގައުމުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.