ރާއްޖޭގެ އިސްލާހީ ބަދަލުތަކަށް ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބޭނުންތެރިކަމެއް އެބައޮތް ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މިހާތަނަށް މަދުވަނީ އެ ބަދަލުތައް ގެންނާނެ ސާފު މަގުޗާޓެއް ކަމަށް އެމްޑީޕީގެ ކުރީގެ ޗެއާޕާސަން އަދި ’ބޮޑު ބަދަލު‘ އޮފީހުގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
ސަންގު ޓީވީގެ ”ޚަބަރަށްފަހު“ ޕްރޮގްރާމުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ، އިސްލާހީ ބަދަލުތަކަށް ގޮވާލުމަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ކުރައްވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ މިއަދު ދިވެހި ހުރިހާ ރައްޔިތުންވެސް އެދޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
 ”ގައުމަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަންޖެހޭ ކަމަށް ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ އެންމެންވެސް ގަބޫލުކުރޭ. އެއީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނެއް ނޫން. އާންމު ރައްޔިތުންވެސް ބޭނުންވަނީ ބަދަލު. މައްސަލައަކީ އެކަން ކުރާނެ ގޮތް ރައްޔިތުންނަށް ނޭނގުން. އަޅުގަނޑުމެން މި މަސައްކަތް ކުރަނީ އެ މަގުޗާޓު ފޯރުކޮށްދޭން.“
’ބޮޑު ބަދަލު‘ ހަރަކާތަކީ، ގައުމީ ފެންވަރުގެ ބޮޑެތި އިސްލާހީ ބަދަލުތަކާ މެދު މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ޓަކައި، ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ހަރަކާތްތަކާ ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމަށްފަހު ކުރީގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު ފެއްޓެވި މަސައްކަތެއް ކަމަށް ފާހަގަކުރައްވާ ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ، މި ހަރަކާތުގެ މަގްސަދަކީ ގާނޫނުއަސާސީ އާއި، ވެރިކަން ކުރާ ނިޒާމާއި، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް ގެންނަންޖެހޭ މުހިންމު ބަދަލުތަކާ މެދު ތަޖުރިބާކާރުންނާއި، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން އާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި މަޝްވަރާކޮށް، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުންކަމަށެވެ.
ހަސަން ލަތީފް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި އިސްލާހީ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ކުރުމަށް ޓަކައި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން ނުހަނު މުހިންމެވެ. އަދި މިކަމަށް ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް ރައީސް ނަޝީދު ކުރެއްވެން ހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކުރައްވާނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައިވާކަންވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ’ބޮޑު ބަދަލު’ގެ ދަށުން މިހާރު ތައްޔާރުކޮށް ގަނޑަށް ތިރިކުރެވިފައިވާ ކަންކަމަކީ ވަރަށް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ކުރެވުނު ދިރާސާތަކާއި މަޝްވަރާތަކުގެ ނަތީޖާ ކަމަށެވެ.
 ”އަޅުގަނޑުމެން މި ތައްޔާރުކުރާ ލިޔުމަކީ އެއް ރޭ ތެރޭގައި ލިޔެފައިވާ އެއްޗެއް ނޫން. މިއީ އެތައް ގިނަ މަޝްވަރާތަކަކަށްފަހު ތައްޔާރުކުރެވޭ އެއްޗެއް.“
ގާނޫނުއަސާސީއަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ހުސައިން ލަތީފް ވިދާޅުވީ، 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ގާނޫނުއަސާސީން ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ، ގައުމުގެ މައި ގާނޫނު އެކި ގޮތްގޮތަށް މާނަކުރުމަށް ފުރުސަތު ނުލިބޭނެ ފަދަ ތަފްސީލީ ގޮތަކަށް ލިޔެވިފައި އޮތުމުގެ މުހިންމުކަން ކަމަށެވެ. އޭނާ ތަފްސީލުކޮށްދެއްވި ގޮތުގައި، ގާނޫނުއަސާސީ އެކުލަވައިލިއިރު ބައެއް ބޭފުޅުން ބޭނުންވީ ވަރަށް ތަފްސީލީ މާއްދާތަކެއް ހިމަނާށެވެ. ނަމަވެސް އަނެއް ބަޔަކު ބޭނުންވީ އާންމު އޮނިގަނޑެއްގެ މައްޗަށް އެކުލަވައިލުމަށެވެ.
 ”ނަތީޖާއަކަށް ވީ ގާނޫނުއަސާސީ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ތަފްސީލީ ނުވުން. އޭގެ ސަބަބުން ގިނަ މާއްދާތަކެއް އެކި ބޭފުޅުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް މާނަކުރަމުންދާތަން މި ފެންނަނީ.“
މީގެ އިތުރުން، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަކީ މިނިވަން ތަންތަނުގެ ގޮތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ މުހިންމުކަން ރައްޔިތުންނަށް މިއަދު ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނިފައިވާ ކަމަށްވެސް ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވިއެވެ.
ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ ’ބޮޑު ބަދަލު‘ އިސްނެގުން ބިނާވެފައިވަނީ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމާއި ރައްޔިތުންގެ ތަމްސީލުވުން ހަރުދަނާކުރުމަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ މައިގަނޑު ހަތަރު ކަމެއްގެ މައްޗަށެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ގާނޫނުއަސާސީއާ ވެރިކަން ކުރާ ނިޒާމަށް ގެންނަންޖެހޭ އިސްލާހުތަކެވެ. ގާނޫނުއަސާސީއަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އެ ބަދަލުތައް ގެންނާނެ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި އުސޫލުތަކާ މެދު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އިސްލާހުކުރުމެވެ. ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޮންމެ 5،000 ރައްޔިތަކަށް މެންބަރަކު ހުންނަ މިހާރުގެ އުސޫލާއި، މަޖިލިސް އެކުލެވިގެންވާ ގޮތް މުރާޖައާ ކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު އިއްތިފާގެއް އެބައޮތެވެ. އަދި އިންތިޚާބީ ނިޒާމުވެސް އަލުން މުރާޖައާކުރަންޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވަކާލާތު ކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މަޖިލީހުގައި އަންހެނުން ތަމްސީލުވާ މިންވަރު މަދުވުމަކީ ހައްލުކުރަންޖެހޭ ބޮޑު މައްސަލައެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
 ”އަންހެނުންގެ ތަމްސީލުވުން މިހާ ދަށުގައި އުޅޭ ސަބަބު ރަނގަޅަށް ދިރާސާކޮށް، އެކަން ހައްލުކުރާނެ ރަނގަޅު ގޮތްތަކެއް ދެނެގަންނަން އެބަޖެހޭ.“
ތިންވަނަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ހަސަން ލަތީފް ފާހަގަކުރެއްވީ ގައުމުގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެވެ. ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ، މިހާރު އޮތް ރިޔާސީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އެއް އޮފީހަކަށް ނުވަތަ އެއް ފަރާތަކަށް ބާރުތައް ޖަމާވެ، ޒިންމާދާރުކުރުވުމުގައި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ’ބޮޑު ބަދަލު‘ ޓީމުން ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުގެ ނިޒާމުތައް ދިރާސާކުރުމަށްފަހު، ނިންމީ ރާއްޖެއަށް އެންމެ އެކަށީގެންވަނީ ދައުލަތުގެ ވެރިޔާ އާއި ސަރުކާރުގެ ވެރިޔާގެ މަގާމު ވަކިކުރެވިފައިވާ ނިޒާމެއް ކަމަށް ފެންނަ ކަމަށެވެ.
 ”ބާރުތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރަންޖެހޭ. އޭރުން ރައްޔިތުންނަށް އެނގޭނެ ކޮންމެ ކަމަކަށް ޒިންމާވާންޖެހެނީ ކޮން ފަރާތެއްކަން.“
ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ، މި ދެ މަގާމު ވަކިކުރުމުން ސަރުކާރު ހިންގުމުގައި ހަމަހަމަކަން ގާއިމުވެ، ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލުން ސަރުކާރު ޒިންމާދާރުކުރުވުމަށް ފަސޭހަވެގެންދާނެއެވެ.
ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ ގައުމީ ނިންމުންތަކުގައި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމެވެ. ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ، މިހާރު އޮތް ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ގައުމީ ބޮޑެތި ނިންމުންތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުސަތު ރައްޔިތުންނަށް ލިބެނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށް ކަމަށާއި، އެކަން ބަދަލުވާންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، ގާނޫނުއަސާސީއާއި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް އަންނަ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކުގައި ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެއް ނެގުން މުހިންމު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
”ކޮންމެ ކުޑަ ބަދަލަކަށް ރައްޔިތުންގެ ވޯޓަކަށް ދާކަށް ނުޖެހޭ. އެކަމަކު ގައުމީ ބޮޑެތި ބަދަލުތައް ނިންމަންވާނީ ސީދާ ރައްޔިތުން.“
މީގެ އިތުރުން، ހަމައެކަނި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބަރޯސާނުވެ، ގައުމީ އިސްލާހީ މަސައްކަތްތަކުގައި ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ ދައުރު ފުޅާކުރުމަށްވެސް ހުސައިން އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ. ކައުންސިލްތަކަކީ ރަށު ފެންވަރުގައި ރައްޔިތުން އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ މަންދޫބުން ކަމަށްވާތީ، ގައުމީ މުހިންމު ނިންމުންތަކުގައި މަޖިލީހާއެކު އެ ފަރާތްތަކުގެ ބައިވެރިވުން އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
”ކައުންސިލްތަކަކީވެސް ރައްޔިތުން ތަމްސީލުކުރާ ބައެއް. ގައުމީ އިސްލާހީ ބަދަލުތައް ހަމައެކަނި މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން އައިސްގެން ނުވާނެ. މި މަރުހަލާގައި ރައްޔިތުންގެ ފުޅާ ތަމްސީލުވުމެއް އޮންނަން އެބަޖެހޭ.“
ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ’ބޮޑު ބަދަލު‘ ހަރަކާތުގެ މުޅި މަގްސަދަކީ، މިހާރަށްވުރެ ބޮޑަށް ރައްޔިތުންނަށް ޖަވާބުދާރީވާ، ރައްޔިތުންގެ ބަސް އިއްވޭ އަދި ރައްޔިތުންގެ އިހުސާސްތައް ރަނގަޅަށް ތަމްސީލުކޮށްދޭ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމެވެ.