މިއަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަޚުރުވެރި 61 ވަނަ މިނިވަން ދުވަހެވެ. ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހަކީ ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ ހިތުގައި ޤައުމީ ލޯތްބާއި ޖޯޝް އުތުރިއަރައިގެންދާ ދުވަހެކެވެ. މިނިވަންކަމަކީ ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް ލިބޭނެ އެންމެ މަތިވެރި އެއް ނިއުމަތެވެ. އަދި ދިވެހިންނަށް ލިބިފައިވާ މި ނިއުމަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެ ބޮޑު އުފަލާއި ފަޚުރެވެ.
މާޒީގެ ސަފްހާތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ކުރަމުން އައި ޤައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ތާރީޚުގެ އެކި މަރުޙަލާތަކުގައި ބޭރުގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތަކުގެ ނުފޫޒާއި އަމަލުތަކާ ދިވެހިންނަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. އެންމެ ފަހުން އިނގިރޭސީންގެ ޙިމާޔަތުގެ ދަށުގައި އޮތުމަށްފަހު، 1965 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި 26 ވަނަ ދުވަހު ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ ޙިކުމަތްތެރި ޒަޢާމަތުގެ ދަށުން ދިވެހިންނަށް ފުރިހަމަ ސިޔާސީ މިނިވަންކަން ލިބިގެންދިޔައެވެ. މިއީ ދިވެހި ކާބަފައިން ވެވަޑައިގެންނެވި މަތިވެރި ޤުރުބާނީގެ ފޮނި ނަތީޖާއެވެ.
މިނިވަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ކަރުދާހެއްގައި ސޮއިކުރެވޭ އެއްބަސްވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ޤައުމުގެ ކަންކަން އަމިއްލައަށް ނިންމުމުގެ ބާރެވެ. އަމިއްލަ ޤާނޫނުތައް ހަދައި، އަމިއްލަ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ސިޔާސަތުތައް އެކަށައެޅުމުގެ ޙައްޤެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މިދެކެމުންދާ ތަރައްޤީއާއި ތަހުޒީބުގެ އަސްލަކީވެސް ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަމާއެކު ޤައުމު ހިންގުމަށް ލިބިފައިވާ މި މަތިވެރި ބާރެވެ.
ދިވެހިންގެ މިނިވަންކަމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ތަނބަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މާތްވި އިސްލާމްދީނެވެ. ސައްތައިން ސައްތަ އިސްލާމީ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެ ދެމިއޮތުމަކީ، ދިވެހިންގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި އަޚުވަންތަކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިއްރެވެ. ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުގެ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެ، އިސްލާމީ ރިވެތި އުސޫލުތަކުގެ މަތީގައި ޤައުމު ބިނާކުރުމަށް މިނިވަންކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބަލާއިރު، މިނިވަންކަމުގެ ނިއުމަތާއެކު ރާއްޖެ ވަނީ ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައެވެ. ކުރިން ހަމައެކަނި މަސްވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތް ޤައުމު، މިއަދު ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ އެއް ފަތުރުވެރި މަންޒިލަށް ވެފައެވެ. ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ގެނެސް، އަމިއްލަ ޝަރުޠުތަކުގެ މަތީގައި ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތައް ޤާއިމުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚުތިޔާރު މިއަދު ދިވެހި ދައުލަތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިއީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު މިނިވަންކަމެކެވެ.
ތަޢުލީމީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ރޮނގުންވެސް މިނިވަންކަމުގެ ފައިދާ ވަރަށް ބޮޑެވެ. ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ސްކޫލްތައް ބިނާކުރެވި، މަތީ ތަޢުލީމުގެ ފުރުޞަތުތައް ފަހިވެ، ދިވެހި ދަރިންނަށް ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ ތަޢުލީމު ހޯދުމުގެ މަގު ވަނީ ތަނަވަސްވެފައެވެ. މިއީ ބޭރު ބައެއްގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދަށުގައި ތިބެގެން، އަމިއްލަ މަންހަޖެއް ނެތި ދުވަހަކުވެސް ހާސިލުކުރެވޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑަކީ މިއަދު އިޙުތިރާމާއެކު ބަލައިގަންނަ އަޑެކެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކުގެ ޙައްޤުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ރާއްޖެއިން އުފުލާ އަޑަކީ ސިޔާދަތީ ބާރު ލިބިފައިވާ މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އުފުލާ އަޑެވެ. ބޮޑެތި ޤައުމުތަކާ އެއް މޭޒެއްގައި އިށީނދެ، ހަމަހަމަކަމާއެކު މަޝްވަރާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބެނީ އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މިނިވަން، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެތިބި ބައެއް ކަމުގައި ވާތީއެވެ.
މި ފަޚުރުވެރި މިނިވަންކަން ޙިމާޔަތްކޮށް ދެމެހެއްޓުމުގައި ދިވެހި ސިފައިންނާއި ފުލުހުން އަދާކުރާ މުހިންމު ދައުރު ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކުރަންޖެހެއެވެ. ޤައުމުގެ އެތެރޭގެ އަމަންއަމާންކަން ބެލެހެއްޓުމާއި، ބޭރުން އަތުވެދާނެ ނުރައްކަލަކުން ޤައުމު ސަލާމަތްކުރުމަށް އެބޭފުޅުން ވެވަޑައިގަންނަވާ ޤުރުބާނީއަކީ މިނިވަންކަމުގެ އައްޑަނައެވެ. 3 ނޮވެމްބަރު ފަދަ ނުރައްކާތެރި ދުވަސްތަކުގައި ދިވެހި ސިފައިން ދައްކައިދިނީ ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމަށްޓަކައި ފުރާނައިން ޤުރުބާންވުމަށްވެސް ފަސްނުޖެހޭނެ ކަމެވެ.
ޒަމާން ބަދަލުވަމުންދާ ވަރަކަށް، މިނިވަންކަމަށް އޮންނަ ނުރައްކާތަކުގެ ސިފަވެސް ދަނީ ބަދަލުވަމުންނެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަންޖެހެނީ ހަމައެކަނި ހަތިޔާރުން ދޭ ޙަމަލާތަކަކަށް ނޫނެވެ. ފިކުރީ ގޮތުންނާއި، ސައިބަރ ސްޕޭސް މެދުވެރިކޮށް، އަދި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން އަތުވެދާނެ ނުފޫޒުތަކުން ޤައުމު ސަލާމަތްކުރުމަކީ މިއަދުގެ މިނިވަންކަން ދިފާޢުކުރުމެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ޢިލްމާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރޮނގުން ދިވެހިން ހޭލުންތެރިވެ ކުރިއަރަން ޖެހެއެވެ.
މާދަމާގެ ދިވެހިރާއްޖެ ހަވާލުކުރަން ތިބި ޒުވާން ޖީލަށް މިނިވަންކަމުގެ އަގު ވަޒަންކޮށްދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. މިއަދު ލިބިފައިވާ ފަސޭހަތަކަކީ އަމިއްލަ އަށް އައިސްފައިވާ ކަންކަން ނޫންކަމާއި، އެއީ ކާބަފައިންގެ ލެޔާއި ދަލުން ހޯދައިދިން އަމާނާތެއްކަން ޒުވާނުންނަށް ވިސްނައިދޭންޖެހެއެވެ. ޤައުމިއްޔަތު ދިރުވައި، ދިވެހި ބަހާއި ސަގާފަތަށް ލޯބިކުރާ ބަޔަކަށް ޒުވާނުން ހެދިގެން މެނުވީ މިނިވަންކަން އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ދެމިއެއް ނޯންނާނެއެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، މިނިވަންކަމަކީ ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެކަމަށްޓަކައި ޝުކުރުވެރިވެ، އެ ނިއުމަތް ދެމެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެއްބައިވަންތަކަމާއި އެކުވެރިކަން އިސްކޮށް، ޤައުމުގެ މަޞްލަޙަތު އަމިއްލަ އެދުންތަކަށްވުރެ ކުރިއަށް ނެރުމަކީ ކޮންމެ ދިވެހި ފަރުދެއްގެ ޒިންމާއެކެވެ. މާތްﷲ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަން އަބަދަށްމެ ރައްކާތެރިކުރައްވައި، ތަރައްޤީއާއި ފާގަތިކަން މިންވަރުކުރައްވާށިއެވެ. 61 ވަނަ ފަޚުރުވެރި މިނިވަން ދުވަހުގެ ތަހުނިޔާއާއި ހެޔޮއެދުންތައް އެންމެހާ ލޮބުވެތި ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އަރިސްކުރަމެވެ.