އިންޑިއާގެ ހުޅަނގު ބެންގޯލް ސްޓޭޓުގައި ނުރައްކާތެރި 'ނިޕާ' ވައިރަސް ފެތުރެން ފެށުމާ ގުޅިގެން، އޭޝިއާގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ކަންބޮޑުވުން އުފެދި، އެއާޕޯޓުތަކުގައި ފަސިންޖަރުން ސްކްރީން ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަރުދަނާކޮށްފި އެވެ.
ތައިލެންޑުން ވަނީ ހުޅަނގު ބެންގޯލުން ފްލައިޓުތައް އަންނަ ތިން އެއާޕޯޓެއްގައި ފަސިންޖަރުން ސްކްރީން ކުރަން ފަށާފަ އެވެ. ނޭޕާލުން ވެސް ވަނީ ކަތަމަންޑޫ އެއާޕޯޓާއި އިންޑިއާއާ ގުޅޭ ބޯޑަރުތަކުގައި މި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފަށާފަ އެވެ.
މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ހުޅަނގު ބެންގޯލްގެ ފަސް ސިއްހީ މުވައްޒަފަކަށް މި ވައިރަސް ޖެހިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން އެކެއްގެ ހާލު ވަރަށް ސީރިއަސް އެވެ. އެ މީހުންނާ ބައްދަލުވި 110 މީހަކު ވަނީ ކަރަންޓީނުކޮށްފަ އެވެ.
ނިޕާ ވައިރަހަކީ ޖަނަވާރުންގެ ފަރާތުން އިންސާނުންނަށް ފެތުރޭ ވައިރަހެކެވެ. މިއަށް ވަކި ހާއްސަ ވެކްސިނެއް ނުވަތަ ފަރުވާއެއް ހޯދިފައި ނުވާއިރު، މިއީ ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ %40 އާއި %75އާ ދެމެދުގެ އަދަދެއްގެ މީހުން މަރުވާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ.
މި ވައިރަސް އާންމުކޮށް ފެތުރެނީ އޫރާއި ވާ ފަދަ ޖަނަވާރުންގެ ފަރާތުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތަގައްޔަރުވެފައިވާ ކާނާގެ ޒަރީއާއިންނާއި އެކަކު އަނެކަކުގެ ގައިން ވެސް މި ބަލި ފެތުރެ އެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗުއޯ) އިން ވަނީ، ބޮޑު ވަބާއަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމުން، ކޮވިޑާއި ޒިކާ ފަދަ ބަލިތަކާ އެކު ނިޕާ ވައިރަސް 'ޓޮޕް 10 ޕްރަޔޮރިޓީ' ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމަނާފަ އެވެ.
ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަން 4 ދުވަހާއި 14 ދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް ނަގަ އެވެ. ބައެއް މީހުންގެ ކިބައިން އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނިދާނެ އެވެ.
ނަމަވެސް އާންމުކޮށް ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން، ގައިގަދައި ރިއްސުން، ހޮޑުލުން އަދި ކަރުގައި ރިއްސުން ހިމެނެ އެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ވަރުބަލިކަން އިހުސާސްވުމާއި ހޭވެރިކަން ގެއްލުމާއި ނިއުމޯނިއާ ޖެހުން ފަދަ ކަންކަން ދިމާވެ އެވެ. ބަލި ބޮޑުވާ ހާލަތްތަކުގައި ސިކުނޑި ދުޅަވުން ފަދަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ކަންކަން ދިމާވެ އެވެ.
ނިޕާ ވައިރަސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނިފައިވަނީ 1998 ވަނަ އަހަރު މެލޭޝިއާގެ އޫރު ގެންގުޅޭ ދަނޑުވެރިންގެ މެދުގަ އެވެ. އެއަށް ފަހު ސިންގަޕޫރަށް ފެތުރުނު މި ބައްޔަށް ނަން ދެވިފައިވަނީ އެ ބަލި އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނު އަވަށުގެ ނަމުންނެވެ.
އެ ފަހަރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި 100އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެ، އެއް މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ އޫރު މަރާލަން ޖެހުނެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ގޮތުން ވެސް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ.
ބަންގްލަދޭޝްގައި 2001 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 100އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މި ބަލީގައި މަރުވެފައިވެ އެވެ.
އިންޑިއާގެ ހުޅަނގު ބެންގޯލުން 2001 އަދި 2007ގައި މި ބަލި ފެނިފައިވާއިރު، ކެރެލާ ސްޓޭޓަކީ ފަހަކަށް އައިސް މި ބަލި އެންމެ ގިނައިން ފެންނަ ސަރަހައްދެވެ. އެގޮތުން، 2018 ވަނަ އަހަރު ކެރެލާއިން 19 ކޭސް ފެނުނުއިރު 17 މީހުން މަރުވި އެވެ. އަދި 2023ގައި ފެނުނު 6 ކޭސްގެ ތެރެއިން ދެ މީހަކު މަރުވި އެވެ.
އިންޑިއާއިން ބޭރުން އަދި ކޭސްއެއް ފެނިފައި ނުވި ނަމަވެސް، ގިނަ ގައުމުތަކަކުން ދަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންނެވެ. ތައިލެންޑުގެ ބެންކޮކް އަދި ޕުކެޓް އެއާޕޯޓުގައި ފަސިންޖަރުންގެ ހެލްތު ޑިކްލަރޭޝަން ފޯމު ފުރަން މިހާރު ޖެހެ އެވެ.
ޓައިވާނުން ވަނީ މި ބަލީގެ ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބަލައި އެ ގައުމުގެ ކެޓަގަރީ 5ގެ ބަލިތަކުގެ ލިސްޓުގައި މި ބަލި ހިމެނުމަށް ނިންމާފަ އެވެ. އެއީ އާންމު ސިއްހަތަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް އޮތް، އަދި ވަގުތުން ރިޕޯޓުކޮށް ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހޭ ބަލިތައް ހިމެނޭ ލިސްޓެކެވެ.