މިއަހަރުގެ ފެބުރުވަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ގުޅިގެން ދިން ޙަމަލާތަކެއްގައި އަވަހާރަވި އީރާނުގެ ކުރީގެ އެންމެ މަތީ ލީޑަރު އަލީ ޚާމަނާއީގެ ޖަނާޒާގެ ރަސްމިއްޔާތުތަކާއި، ޤައުމީ ހިތާމައިގެ ހަފުތާ އީރާނުގައި ފަށައިފިއެވެ.
ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވިތާ ހަތަރު މަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުން މި ރަސްމިއްޔާތުތައް މި ފެށުނީ މިދިޔަ ޖޫން މަހު އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ވެވުނު ވަގުތީ އެއްބަސްވުމަކަށް ފަހުގައެވެ.
ޖަނާޒާގެ ރަސްމިއްޔާތުތައް ރަސްމީކޮށް ފަށާފައިވަނީ މިއަދުއެވެ. ޚާމަނާއީގެ ހަށިކޮޅު މިހާރު ބާއްވާފައިވަނީ ތެހެރާންގެ ގްރޭންޑް މުސައްލާގައެވެ. އެތަނަށް ޒިޔާރަތްކޮށް އެންމެ ފަހުގެ އިޙްތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު މިހާރު ވަނީ ޢާންމުންނަށް ހުޅުވާލާފައެވެ. އީރާނުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި މި ޖަނާޒާގެ އެކި ހަރަކާތްތަކުގައި 12 މިލިއަނާއި 20 މިލިއަނާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކަށް މީހުން ބައިވެރިވާނެއެވެ. މިއީ އެ ޤައުމުގެ ތާރީޚުގައިވެސް ބާއްވާ އެންމެ ބޮޑު ޖަނާޒާގެ ގޮތުގައި ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ.
ރަސްމީ އިދާރާތަކުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ހަ ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ދެމިގެންދާ މި ރަސްމިއްޔާތުތައް ރަސްމީކޮށް ފެށޭނީ ހޮނިހިރު ދުވަހު ތެހެރާންގެ އިމާމް ޚުމައިނީ ގްރޭންޑް މުސައްލާގައެވެ. އެ ދުވަހުގެ ފަހުގެ ވަގުތެއްގައި ބާއްވާ ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ޖަނާޒާގެ ކުރިން، ޢާންމުންނަށް ހަށިކޮޅު ފެންނާނެހެން ބާއްވާފައި އޮންނާނެއެވެ. ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ބަޔަކު ޖަމާވާނެތީ، ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް 15 އާއި 20 މިނެޓާ ދެމިގެންދާ ވަގުތުކޮޅެއް ތަނުގެ ތެރޭގައި ހޭދަކުރެވޭނެ އިންތިޒާމްތައް ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.
ޚާމަނާއީގެ ސަންދޯއް ބަހައްޓާފައިވަނީ ފެބުރުވަރީ މަހުގެ ޙަމަލާގައި އަވަހާރަވި އޭނާގެ ޢާއިލާގެ ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ހަށިކޮޅުތަކާއެކުގައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ އެއް އަހަރުގެ ކާފަދަރިފުޅު ޒަހްރާ މުޙައްމަދީ ގުލްޕަޔެގާނީވެސް ހިމެނެއެވެ.
މި ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ގޮތުން، ތެހެރާންގެ ސަރުކާރު އޮފީސްތަކާއި އަމިއްލަ އިދާރާތައް ހޮނިހިރު ދުވަހުން ފެށިގެން ހޯމަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ބަންދުކުރުމަށް ވަނީ އަމުރުކޮށްފައެވެ. އަދި ތެހެރާންގެ މައި ސަރަޙައްދުތަކުގެ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ސިޓީގެ ވައިގެ ސަރަޙައްދުގެ ބައެއް ބައިތައް ވަނީ ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކޮށްފައެވެ.
ތެހެރާންގެ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށްފަހު، ޖަނާޒާގެ ހައިބަތު ހުރި ހިނގާލުން ދީނީ ގޮތުން މުހިންމު އެކި ސަރަޙައްދުތަކަށް ދަތުރުކުރާނެއެވެ. އެގޮތުން އަންގާރަ ދުވަހު މުޤައްދަސް ރަށެއް ކަމަށްވާ ޤުމްއަށް ހަށިކޮޅު ގެންދެވޭނެއެވެ. އެތަނުގެ ޖަމްކަރާން މިސްކިތުގައި ޝީޢީ މަޒްހަބުގެ އިސް ޢާލިމެއްގެ އިމާމްވެލެއްވުމުގެ ދަށުން ކަށުނަމާދު ކުރުން އޮންނާނެއެވެ.
ބުދަ ދުވަހު ޚާމަނާއީގެ ހަށިކޮޅު އިރާޤަށް ގެންދިއުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އިރާޤުގެ ނަޖަފްގައިވާ އިމާމް ޢަލީގެ މަޤުބަރާއާއި ކަރުބަލާގައިވެސް ޚާއްޞަ ހިނގާލުންތަކެއް ބޭއްވުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އިރާޤުގައި މި ރަސްމިއްޔާތުތައް ބާއްވަނީ އެ ޤައުމުގެ ދީނީ ޖަމާޢަތްތަކުގެ އެދުމުގެ މަތިންނެވެ. މިއީ މުޅި ޝީޢީ ދުނިޔޭގައި ޚާމަނާއީގެ ނުފޫޒު އޮތް މިންވަރު ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ދާދިފަހުން ބަޣުދާދަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި ވަނީ މިކަމުގެ އިންތިޒާމްތައް ވިލަރެސްކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ބާއްވާ މި ޖަނާޒާއަކީ ވަރަށް ވަރުގަދަ ރަމްޒީ މާނައެއް އެކުލެވޭ ކަމެކެވެ.
ޖަނާޒާގެ ހުރިހާ ހަރަކާތްތަކެއް ނިމުމަކަށް އަންނާނީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ޚާމަނާއީގެ އުފަން ރަށް ކަމަށްވާ މަޝްހަދުގައެވެ. އޭނާ ފަސްދާނުލުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އީރާނުގެ އެންމެ މުހިންމު އަދި ޝީޢީންގެ އެންމެ މުޤައްދަސް އެއް ބިނާ ކަމަށްވާ އިމާމް ރިޒާގެ މަޤުބަރާގައެވެ.
މި ޖަނާޒާގައި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ދުނިޔޭގެ އެކި ޤައުމުތަކުގެ މަންދޫބުން ބައިވެރިވާނެ ކަމަށް އީރާނުން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކުރިއަށް އޮތް 40 ދުވަހު އީރާނުގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތަޢުޒިޔާކިއުމުގެ ޙަރަކާތްތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށާއި، ފަސްދާނުލީތާ އެއް އަހަރު ފުރެންދެން ހަނދާނީ ޖަލްސާތައް ބާއްވަމުން ގެންދާނެ ކަމަށްވެސް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވިއެވެ.
މި ޖަނާޒާއަކީ ޚާމަނާއީގެ މަޤާމަށް އޭނާގެ ދަރިކަލުން މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ އިސްވެވަޑައިގެންނެވި ފަހުން ބާއްވާ މިފަދަ ފުރަތަމަ ބޮޑު ޤައުމީ ޙަރަކާތެވެ. މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ މަޤާމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި ފަހުން އަދި މިހާތަނަށް ޢާންމުންގެ ކުރިމައްޗަށް ފެނިވަޑައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ.
މި ޖަނާޒާގައި މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާނެކަން ނުވަތަ ނޫންކަން އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން އަދި ކަށަވަރުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ. އިންތިޒާމްކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ އޭނާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމާ ގުޅޭގޮތުން އެއްޗެއް ބުނާނީ ސުޕްރީމް ލީޑަރުގެ އޮފީހުން ނުވަތަ ސިފައިންގެ އިދާރާއިން ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކަށުނަމާދު އިމާމްވެ ކުރައްވާނީ ކޮން ބޭފުޅެއްތޯ ބެލުމަށްވެސް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އިންތިޒާރު ކުރަމުންނެވެ. އެއީ ޝީޢީ އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކުގައި ދީނީ އަދި ސިޔާސީ ގޮތުން ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެކެވެ.
އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވީ ފެބުރުވަރީ މަހު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނަށް ދިން ވަރުގަދަ ވައިގެ ޙަމަލާތަކެއްގައެވެ. މިއީ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގި އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން މިސައިލް ޙަމަލާތައް ބަދަލުކޮށް، ސަރަޙައްދީ މަސްލަޙަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެގެން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ދުނިޔޭގެ މަސައްކަތުން މިދިޔަ ޖޫން މަހު ވަނީ ވަގުތީގޮތުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައެވެ.
އަލީ ޚާމަނާއީއަކީ ތިން ދަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އީރާނުގެ އެންމެ މަތީ ލީޑަރުގެ މަޤާމު ފުރުއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާއަކީ އެ ޤައުމުގެ ސިޔާސީ އަދި ދީނީ އެންމެ މަތީ އޮތޯރިޓީއެވެ. އަދި އޭނާގެ ޒަޢާމަތުގައި އީރާނުގެ ސިފައިންނާއި، ޝަރުޢީ ނިޒާމާއި، ދައުލަތުގެ މުހިންމު ހުރިހާ މުއައްސަސާތަކެއް ބަލަހައްޓަވަމުން ގެންދެވިއެވެ.