އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ގަލްފުގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ތާށިވެފައިވާ 11،000 އަށްވުރެ ގިނަ ފަޅުވެރިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް އދ ގެ އިންޓަނޭޝަނަލް މެރިޓައިމް އޯގަނައިޒޭޝަން (އައިއެމްއޯ) އިން ފަށަން ނިންމައިފިއެވެ. އައިއެމްއޯގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އާސެނިއޯ ޑޮމިންގޭޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ބޮޑު އޮޕަރޭޝަން ކުރިއަށް ގެންދާނީ އީރާނާއި، އޮމާނާއި، އެމެރިކާގެ އިތުރުން އެ ސަރަހައްދުގެ އައްސޭރިފަށުގެ އެހެން ގައުމުތަކާއި ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ސިނާއަތާ ގުޅިގެންނެވެ. އަދި މި އޮޕަރޭޝަނަށް ބޭނުންވާ ސަލާމަތީ ޔަގީންކަން ހޯދައި، ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ފާއިތުވި ހަފުތާގައި ވަގުތީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއް ތަފްސީލުތަކާމެދު އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު އަދިވެސް ދަނީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދެމުންނެވެ. އެމެރިކާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރުގެ ޕްރޮގްރާމް އިންޓަނޭޝަނަލް އެޓޮމިކް އެނާޖީ އޭޖެންސީ (އައިއޭއީއޭ) އިން އިންސްޕެކްޓްކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަންގާރަ ދުވަހު ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގައި ނިއުކްލިއާ އިންސްޕެކްޝަންތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އީރާނުން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން ބުނެފައިވަނީ، މިދިޔަ އަހަރު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ބޮމުގެ ހަމަލާދިން ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތައް ބެލުމުގެ ހުއްދަ އދ.ގެ އޭޖެންސީއަށް ނުދޭނެ ކަމަށެވެ. މިއަށް ރައްދުދެއްވައި އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، އީރާނުން އިންސްޕެކްޝަންތަކަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށާއި، އީރާނުގެ ސަރުކާރުން އެފަދަ ވާހަކަތައް ދައްކަނީ އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ. ފޮޓޯ/ރޮއިޓާސް މީގެ އިތުރުން، ޕާކިސްތާނަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅެއްގައި އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން އަންގާރަ ދުވަހު ވިދާޅުވީ، އެ ގައުމުގެ ދިފާއީ ގާބިލުކަމާމެދު އެއްވެސް ފަރާތަކާއެކު ދުވަހަކުވެސް މަޝްވަރާ ނުކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފް ވެސް ވަނީ، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގައި ބެލިސްޓިކް މިސައިލްގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ހިމެނިފައިނުވާކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ މިހާރު ގަލްފުގެ ގައުމުތަކަށް ކުރައްވަމުންގެންދަވާ ދަތުރުފުޅުގައި ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) އަށް ވަޑައިގެން ވަނީ، ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުން ޓޯލް ނެގުމުގެ ހުއްދަ އެއްވެސް ގައުމަކަށް ނޯންނާނެ ކަމަށް އިންޒާރުދެއްވާފައެވެ. އީރާނުން ދަނީ އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުން ފީ ނެގުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. "އެއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުމަގެއް. ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުމަގަކުން ޓޯލް ނުވަތަ ފީ ނެގުމުގެ ހުއްދަ އެއްވެސް ގައުމަކަށް ނޯންނާނެ. އެއީ މިހާރު އޮތް ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނު،" ރޫބިއޯ ވިދާޅުވިއެވެ. ތާށިވެފައިވާ ފަޅުވެރިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަން ބިނާވެފައިވަނީ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވިފައި އޮތުމުގެ މައްޗަށެވެ. އައިއެމްއޯއިން ބުނި ގޮތުގައި މި އޮޕަރޭޝަނަށް ވަގުތީ ދެ ރޫޓެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އީރާނަށް ހަމަލާތައް ދޭން ފެށުމާއެކު އެ ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ބްރެންޓް ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގު ވަނީ ފީފާއަކަށް 100 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. އަދި ހަކަތައާއި ގަސްކާނާ ފަދަ މުހިންމު މުދާ އުފުލުމަށް ވެސް ވަނީ ހުރަސްއެޅިފައެވެ. ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރާ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ކެޕްލާ އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލި ފަހުން މިހާތަނަށް 172 އުޅަނދު ވަނީ އެ މަގުން ދަތުރުކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހޮނިހިރު ދުވަހު އެކަނިވެސް 42 އުޅަނދު ދަތުރުކޮށްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމުގެ ކުރިން ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ދަތުރުކުރި 138 އުޅަނދުގެ އެވްރެޖަށްވުރެ މާ ދަށް އަދަދެކެވެ. ބީބީސީ ވެރިފައިގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އަންގާރަ ދުވަހާ ހަމައަށް 200 އަށްވުރެ ގިނަ ތެޔޮ ޓޭންކަރު އަދިވެސް ކަނޑުއޮޅީގެ އެތެރޭގައި ދަތުރުނުކުރެވި މަޑުކޮށްގެން އެބައޮތެވެ.