އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް 2027 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ފެޑެރަލް ބަޖެޓު ހުށަހަޅުއްވައިފި އެވެ.
މި ބަޖެޓުގައި ދިފާއީ ހަރަދުތަކަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދީފައިވާއިރު، ގައުމުގެ އެތެރޭގެ އެހެނިހެން ހިދުމަތްތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ބަޖެޓުން ވަނީ ބޮޑު ބައެއް އުނިކޮށްފަ އެވެ.
މި ހުށަހެޅުމުގައިވާ ގޮތުން، ދިފާއީ ނޫން ދާއިރާތަކުގެ ހަރަދުތަކުން %10 އުނިކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އަދި އަސްކަރީ ބަޖެޓަށް 500 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރުކޮށް، ޖުމްލަ ދިފާއީ ހަރަދު 1.5 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރަށް ބޮޑުކުރުމަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ.
މިއީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ 1 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސިފައިންގެ މުސާރަ %5 އާއި %7އާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ބޮޑުކުރުމަށް ވެސް މި ޕްލޭނުގައި ހިމަނާފައިވެ އެވެ.
ވައިޓް ހައުސްއިން ބުނި ގޮތުގައި، މިއީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ބަޖެޓަށް ގެނައި ފަދަ "ތާރީހީ" ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
ކޮންގްރެސްގެ ހުއްދަ ބޭނުންވާ މި ބަޖެޓު ހުށަހަޅާފައިވަނީ، ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. މީގެ ކުރިން ސިޔާސީ ހިޔާލު ތަފާތުވުންތަކުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައިވާ ދުވަސްވަރެއްގަ އެވެ.
ހަރަދު ކުޑަކުރުމަށް މީގެ ކުރިން ވައުދުވެފައިވީ ނަމަވެސް، ކޮންގްރެޝަނަލް ބަޖެޓް އޮފީހުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި އެމެރިކާގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް މި އަހަރު 1.853 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާނެ އެވެ. އަދި ގައުމުގެ ޖުމްލަ ދަރަނި މިހާރު ހުރީ 39.016 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގަ އެވެ. މި ހުށަހެޅުމުގައި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމާއި ސިއްހީ އިންޝުއަރެންސް ފަދަ މުހިންމު ދާއިރާތަކުގެ ހަރަދުތަކަށް ބަދަލެއް ގެނެސްފައެއް ނުވެ އެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގެ ބަޖެޓް ޑިރެކްޓަރު ރަސަލް ވޯޓް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މާލީ ގޮތުން ނަތީޖާއެއް ނުނެރެވޭ ސިޔާސަތުތައް މިހާރު ވަނީ ނިމުމަކަށް އައިސްފަ އެވެ. ނަމަވެސް، ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ވަނީ މި ޕްލޭންގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދަށް ކުރާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާ މެދު ސުވާލު އުފައްދާފަ އެވެ.
ސެނެޓަރު ޖެފް މާކްލީ މި ބަޖެޓު ސިފަކުރެއްވީ، ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ހިދުމަތްތައް މަދުކޮށް، ހަތިޔާރާއި ބޮމަށް ހަރަދުކުރުމަށް ހުށަހެޅި، ހަގީގަތާ ދުރު ހުށަހެޅުމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އަދި މާލީ ކަންކަމާ ގުޅޭ ތަޖުރިބާކާރު މާޔާ މެކްގިނީސް ވިދާޅުވީ، މި ޕްލޭނަކީ ތަފްސީލު މަދު، ނަމަވެސް ދަރަނި ނެގުމަށް ބޮޑަށް ބުރަވާ ޕްލޭނެއް ކަމަށެވެ.
ބަޖެޓުގައި ބައެއް މުހިންމު އިދާރާތަކުގެ ހަރަދުތައް ކަނޑާލުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އެގޮތުން، ދަނޑުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން %19، ސިއްހީ ދާއިރާއިން %12.5 އަދި ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރާ އެޖެންސީގެ ބަޖެޓުން %52 އުނިކުރުމަށް ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ނާސާގެ ބަޖެޓުން %23 އުނިކުރުމަށް ވެސް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ.
މީގެ ބަދަލުގައި، އިމިގްރޭޝަން ގާނޫނުތައް ތަންފީޒުކުރުމާއި ފުލުހުންގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމުގެ އިތުރުން، މަނަވަރުތައް ބަނުމާއި މިސައިލް ދިފާއީ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކުރުން ފަދަ ކަންކަމަށް ބަޖެޓު އިތުރުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ބޭނުންވެ އެވެ.