އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު އޮންނަ ނުތަނަވަސްކަމަކީ އެތައް ދިހަ އަހަރެއްވީ ދިގުލައިގޮސްފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ނަމަވެސް ފަހަކަށް އައިސް ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސް، ސުލްހައިގެ ވާހަކަތައް ދިޔައީ ކުރިއަށެވެ. މި ވާހަކަތައް ގަތަރުގައި ކުރިއަށް ދަނިކޮށް، ކުއްލިއަކަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. ސުލްހައިގެ މޭޒުދޮށުގައި ތިބެމެ، އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމަކީ ގިނަ ބަޔަކު ސުވާލު އުފައްދާ ކަމެކެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގުޅުންތަކުގައި "ބާރުވެރިކަމާއެކު މަޝްވަރާކުރުން" ނުވަތަ ކޮހޭސިވް ޑިޕްލޮމަސީގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވޭ އުކުޅެކެވެ.
އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ އަމިއްލަ ދިފާއުގައި ދިން ހަމަލާތަކެކެވެ. މި ހަމަލާތައް އަމާޒުކޮށްފައި ވަނީ އީރާނުގެ މިސައިލް އުދުއްސާ ސައިޓުތަކަށާއި، ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި މައިން ހަރުކުރަމުންދިޔަ ބޯޓުތަކަށެވެ. އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުގެ ތަރުޖަމާނު ކެޕްޓަން ޓިމް ހޯކިންސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ހަމަލާތަކުގެ ބޭނުމަކީ އީރާނުގެ ފަރާތުން އެމެރިކާގެ ސިފައިންނަށް އޮތް ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމެވެ. ނަމަވެސް ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލާފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި އެމެރިކާއިން އަމަލުކުރަމުން ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކެތްތެރިކަމާއެކު ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އީރާނުގެ ނޫހެއް ކަމަށްވާ ތަބްނާކް އިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެމެރިކާއިން ބޯޓުތަކަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑްސްގެ ހަތަރު ސިފައިން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. އަދި ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އޮންނަ ބަންދަރު އައްބާސް ސަރަހައްދުގައި ބާރުގަދަ ގޮވުންތަކެއް ގޮވި ކަމަށް އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ ޓީވީން ވަނީ ރިޕޯޓު ކޮށްފައެވެ.
މި ހަމަލާތައް ދީފައިވަނީ އީރާނުގެ ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ބާގިރު ގަލިބާފް ގަތަރުގައި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންދަވަނިކޮށެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލައަކީ އީރާނުގެ ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާގެ މައްސަލައެވެ. އެމެރިކާގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާ ހުރެ އީރާނުގެ އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއް ވަނީ ބޭރުގެ ބޭންކުތަކުގައި ތާށިވެފައެވެ. އީރާނުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓު ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން 24 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލަން ޖެހޭނެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން 12 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހުރީ ގަތަރުގައެވެ. އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެއްބަސްވުން އިއުލާން ކުރާއިރު މީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ލިބޭނެ ގޮތް ހަމަޖެހުމަށެވެ. ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ މައްސަލައަކީ ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އިތުބާރު ގާއިމުކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ.
މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ގޮތާމެދު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ކަންކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުރިއަށްދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ވަނީ އާ ޝަރުތުތަކެއް ކުރިމަތި ކުރުވާފައެވެ. އެގޮތުން، އީރާނާއެކު ވެވޭ ކޮންމެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި ޕާކިސްތާނު ފަދަ ގައުމުތަކުން އިޒްރޭލާއެކު ގުޅުން ގާއިމުކުރުމަށް ހަދާފައިވާ "އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް" ގައި ސޮއިކުރުން ލާޒިމުކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ އީރާނަށް ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އީރާނަކީ އިޒްރޭލުގެ އެންމެ ބޮޑު ދުޝްމަނަށް ވާއިރު، ސަރަހައްދުގެ އެހެން އިސްލާމީ ގައުމުތަކުން އިޒްރޭލާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަކީ އީރާނުގެ ސަރަހައްދީ ބާރުވެރިކަމަށް އެޅޭނެ ހުރަހަކަށް ވާތީއެވެ. މީގެ އިތުރުން އީރާނުން ފައްކާކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމް ނައްތާލުމަށް އެމެރިކާއާ ހަވާލުކުރުމަށްވެސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ގޮވާލައްވާފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ހަމަލާތަކާއި ޝަރުތުތަކާ ގުޅިގެން އީރާނުން ވަނީ ވަރުގަދަ ރައްދުތަކެއް ދީފައެވެ. އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑްސް (އައިއާރުޖީސީ) އިން ވަނީ ފާރިސީ ކަނޑުގެ މަތިން އުދުހެމުންދިޔަ އެމެރިކާގެ އެމްކިއު-9 މަރުކާގެ ޑްރޯނެއް ވައްޓާލާފައެވެ. އައިއާރުޖީސީން ބުނި ގޮތުގައި މި ޑްރޯން ވައްޓާލީ ވަރަށް ފުރިހަމަ އިންޓެލިޖެންސް މައުލޫމާތުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ހިލާފުވެއްޖެނަމަ، އޭގެ ރައްދު ދިނުމަކީ އީރާނަށް ލިބިގެންވާ ހައްގެއް ކަމަށް އެ ފަރާތުން ވަނީ އިންޒާރުދީފައެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ ހަމަލާތަކަށް އީރާނުން ދިން އަމަލީ ރައްދެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ ސައްޔިދު މުޖްތަބާ ހާމަނާއީ ވަނީ ހައްޖުގެ މުނާސަބަތުގައި ދެއްވި މެސެޖެއްގައި އެމެރިކާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކަކީ ދެން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ހިމާޔަތްކޮށްދޭނެ އައްޑަނަތަކެއް ނޫނެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ބާރުވެރިކަމުގެ ޒަމާން މާޒީވެއްޖެ ކަމަށާއި، އިސްރާއީލުގެ ނިމުން ވަރަށް ގާތްވެއްޖެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އީރާނުގެ ނައިބު ރައީސް އިސްމާއީލް ސެގާބް އިސްފަހާނީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެމެރިކާއަށް ހެޔޮއެދުމުގެ ބަހުރުވަ ނޭނގޭނެ ކަމަށާއި، އެ ގައުމަށް އެނގޭނީ ހަމައެކަނި ބާރުގެ ބަހުރުވައެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދަށްވެސް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ހުރަސްކުރާ ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އޮތީ އީރާނުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ވިދާޅުވެފައިވަނީ ކޮންމެ ގޮތެއް ހަދާފައި ނަމަވެސް ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވިފައި އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމެރިކާއިން ކަނޑުމަގުން ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅި ނަމަވެސް، އެކަމުން ސަލާމަތްވާނެ އެހެން މަގުތައް އީރާނުން ވަނީ ރާވާފައެވެ.
ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި އެމެރިކާއިން ދިން ކުއްލި ހަމަލާތަކާއި، އީރާނުގެ ވަރުގަދަ ރައްދުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އިތުބާރުގެ ކުޑަކަމެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވަނީ މަޝްވަރާގެ މޭޒުމަތީގައި އީރާނަށްވުރެ ބާރުގަދަ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި އޮތުމަށެވެ. އަނެއްކޮޅުން އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެމެރިކާގެ ޕްރެޝަރުތަކަށް ބޯނުލަނބާނެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށެވެ. ދެ ފަރާތުންވެސް ދޫދޭން ބޭނުންނުވާ މަންޒަރު ފެންނަމުންދާއިރު، މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަހު މިވަނީ އަނެއްކާވެސް ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ.