އާންމުކޮށް ގަބޫލުކުރެވިފައި އޮންނަ ގޮތުގައި، އިތިއޯޕިއާއާ ގުޅޭގޮތުން މިސްރުން ކުރާ ކޮންމެ ސިޔާސީ މަސައްކަތެއް ގުޅިފައި އޮންނާނީ ހަމައެކަނި ނީލަކޯރުގައި ހަދާފައިވާ 'ގްރޭންޑް އިތިއޯޕިއަން ރިނައިސަންސް ޑޭމް' (ޖީއީއާރްޑީ) މައްސަލައާއެވެ. ނަމަވެސް، ދާދި ފަހުން މިސްރުގެ ވެރިރަށް ގާހިރާގައި ބޭއްވި ސިލްސިލާ ބައްދަލުވުންތަކުން ދައްކައިދެނީ މުޅިން އެހެން މަންޒަރެކެވެ. އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިސްރުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް މިހާރު ވަނީ ފެނުގެ ސަލާމަތަށްވުރެ ފުޅާވެ، މުޅި 'ހޯން އޮފް އެފްރިކާ' އަދި ރަތްކަނޑުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅިފައެވެ.
ގާހިރާގައި ކުރިއަށްދިޔަ މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިވަނީ މިސްރުގެ އިތުރުން ސޯމާލިއާ، އެރިޓްރިއާ އަދި އެމެރިކާގެ އިސް މަންދޫބެކެވެ. މިއީ ރަސްމީ އާ އިއްތިހާދެއް އުފެއްދުމުގެ ބަދަލުގައި، އެއްގޮތް މަސްލަހަތުތަކެއް ހިއްސާކުރާ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ބޭއްވި މަޝްވަރާތަކެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ އިތިއޯޕިއާގެ ނުފޫޒު ފުޅާވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާއި ރަތްކަނޑުގެ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމެވެ.
މި ސަރަހައްދުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު ބަދަލުވަމުންދާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ ކަނޑުގެ މަގުތަކަށް ވަދެވޭނެ ގޮތް ހޯދުމަށް އިތިއޯޕިއާއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކެވެ. އިތިއޯޕިއާއިން ދެކޭ ގޮތުގައި ކަނޑުގެ މަގުތަކަށް ވަދެވޭނެ ފުރުސަތު ލިބުމަކީ އެ ގައުމުގެ އިގުތިސާދަށާއި ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިކަމާ ގުޅިގެން ސޯމާލިއާއިން ވަނީ ދެކޮޅުހަދައިފައެވެ. ސޯމާލިއާއިން ދެކޭ ގޮތުގައި މިއީ އެ ގައުމުގެ ސިޔާދަތާއި އިސްތިގުލާލަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ.
މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން ސޯމާލިއާ ވަނީ މިސްރާ އިތުރަށް ގާތްވެފައެވެ. ސޯމާލިއާ އޮންނަ ސަރަހައްދަކީ ބާބުލް މަންދަބް ކަނޑުއޮޅިއާ ކައިރީގައި، އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުހިންމު ކަނޑުގެ މަގުތަކެއްގައި އޮންނަ ގައުމަކަށް ވުމުން، އެ ގައުމުގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމެވެ. މިސްރަށް ވެސް ރަތްކަނޑަކީ ހަމައެކަނި ވިޔަފާރިކުރާ މަގެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސުއޭޒް ކެނަލްގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅިފައިވާ، ގައުމީ ސަލާމަތުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ.
މި މަޝްވަރާތަކުގައި އެމެރިކާގެ ރައީސްގެ އެފްރިކާއާ ބެހޭ އިސް މުޝީރު މަސާދު ބޫލޯސް ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމުން، މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ވެސް ސަމާލުކަން ލިބިފައިވާ މައްސަލައެއްކަން ހާމަވެއެވެ. ސޯމާލިއާގެ ހާރިޖީ ވަޒީރާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމަށްފަހު، ހޯން އޮފް އެފްރިކާގެ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމާ ގުޅޭ މުހިންމު ކަންކަމާ މެދު މަޝްވަރާކުރެއްވި ކަމަށް ބޫލޯސް އެކްސްގައި ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެރިޓްރިއާގެ ހާރިޖީ ވަޒީރު އުސްމާން ސާލިހާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި، ވިޔަފާރިއާއި ސަރަހައްދީ އިގުތިސާދީ ތަރައްގީގެ އިތުރުން ސަލާމަތީ ކަންކަމުގައި ގުޅުން ބަދަހިކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރެއްވި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އެރިޓްރިއާއަކީ ރަތްކަނޑުގައި ދިގު އައްސޭރިފަށެއް އޮންނަ ގައުމަކަށް ވުމާއެކު، އިތިއޯޕިއާއާއެކު އޮންނަ ތާރީހީ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތުގެ ވާހަކަތަކުގައި އެ ގައުމުގެ ދައުރު ބޮޑެވެ. އެމެރިކާއިން މި ސަރަހައްދަށް ސަމާލުކަން ދެނީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި، ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކާރޫބާރޫ ބޮޑު އެއް ކަނޑުގެ މަގުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ.
ސޫދާނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ މި މަޝްވަރާތަކުގައި ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ދެކެވުނު ވާހަކައަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، އެއީ މިސްރުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. ހުޅަނގު އެފްރިކާއާއި ސާހެލް ސަރަހައްދުގެ ސިޔާސީ އަދި ސަލާމަތީ ކަންކަން ދިރާސާކުރާ މުބާރަކް އަލިޔޫ އަލްޖަޒީރާއަށް ބުނި ގޮތުގައި، މިސްރުން އެމެރިކާއާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުން ދޭހަވަނީ، ހޯން އޮފް އެފްރިކާގެ މައްސަލަތަކަކީ މިހާރު ވަކިވަކިން ހައްލުކުރެވެން ނެތް، އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅިފައިވާ މައްސަލަތަކެއްކަން މިސްރުން ގަބޫލުކުރާ ކަމެވެ. އަދި މިސްރުން މަސައްކަތްކުރަނީ ކަންކަން ވުމުން އެއަށް ރައްދުދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ އޮނިގަނޑު ބައްޓަންކުރުމުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރުމަށް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.
ޔުނިވާސަލް ޕީސް ފެޑެރޭޝަން (ޔޫޕީއެފް) ގާނާގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް ޓެގާ ކިންގް ބުނި ގޮތުގައި، ދެމެހެއްޓެނިވި ސުލްހައެއް ގާއިމުކުރެވޭނީ އެފްރިކަން ޔޫނިއަން (އޭޔޫ) އިސްވެ އޮވެ، ނީލަކޯރާއި ރަތްކަނޑުގެ ހުރިހާ ގައުމުތަކެއްގެ ސިޔާދަތީ ހައްގުތަކާއި ތަރައްގީގެ އަމާޒުތައް ހިމާޔަތްކުރެވޭނެ ފަދަ ގުޅިފައިވާ އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. ބޭރުގެ ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ވާދަވެރިކަން އިތުރުވުމުގެ ބަދަލުގައި، އެފްރިކާގެ ގައުމުތަކުން އިސްނަގައިގެން ގެންނަ ހަމަޖެހުމަށް ބާރުލިބިގެންދިއުމަކީ މިވަގުތު އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުން ކަމަށް މާހިރުން ދެކެއެވެ.