ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ސަގާފީ ތަރިކައެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ، އެ މިސްކިތް ތަޅާލައި އެ ތަނުގައި އިތުރު މިސްކިތެއް އަޅަން ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ޕްލޭނާ ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލަން ފަށައިފި އެވެ.
ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމާ ދެކޮޅަށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހިޔާލު ފާޅުކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ތާރީހު ދިރާސާކުރައްވާ ނާޖިހު ދީދީ އާއި ކުރީގެ ޖަސްޓިސް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު މުއިއްޒު އަދުނާނު އާއީ ލިޔުންތެރިޔާ އަދުނާން ހަލީމް އާއި ތާރީހު ދިރާސާކުރާ ޝަމްއޫން ޖަލީލު (ލޫކަސް ޖަލީލު) ހިމެނެ އެވެ. މި އެންމެން ވެސް ގަބޫލުކުރަނީ މިއީ ހިމާޔަތްކުރަން ޖެހޭ އާސާރީ ތަރިކައެއް ކަމަށެވެ.
ނާޖިހު އެކްސްގައި ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ގަރުނެއް ވާން ގާވްފެފައި ހުރި ބަންޑާރަ މިސްކަިތް ނައްތާލުމަކީ އެއް ގޮތަކަށް ވެސް ކޮށްގެން ވާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އޭނާ ވަނީ، ސަރުކާރުގެ މި ނިންމުން ސަގީފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނާ ވެސް ހިލާފު ކަމަށް ވިދާޅުވެ މި މަސައްކަތް ހުއްޓާލަން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށާއި ހެރިޓޭޖު މިނިސްޓްރީއަށް ގޮވާލާފަ އެވެ.
"މިއީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫން! ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހާއްސަ ތާރީހީ ކަމަކާ ގުޅުން ހުރި އަދި މިހާރު 98 އަހަރުވެފައިވާ މިފަދަ ތަނެއް ނައްތާލުމަކީ ތާރީހަށް ދެވޭނެ އިއާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ބޮޑު ގެއްލުމެއް! އަދި އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމަށް ހަދާފައިވާ ގާނޫނާ ވެސް ހިލާފުކަމެއް!،" ނާޖިހު ވިދާޅުވި އެވެ.
ނާޖިހުގެ މި ޕޯސްޓަށް ރައްދު ދެމުން އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޝަހީމް ވިދާޅުވީ، ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ އާސާރީ މިސްކިތްތަކުގެ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ތަރިކައެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
އެ ގޮތުން ތަނަކަށް 100 އަހަރު ވުމަކީ އެ ތަނެއް ހުރި ގޮތަށް ބަހައްޓަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާގެ މި ނުކުތާއަށް ބާރު ދެއްވަން އޭނާ ބޭނުންކުރެއްވީ އިބްރާހިމްގެފާނު ގެފުޅު ބިނާކުރެއްވި ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން މި ހިނގި ދިގު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ގެފުޅަށާއި ގެފުޅު ހުންނަ މަސްޖިދުލް ހަރަމްފުޅަށް ގެނެސްފައި ހުރި ބަދަލުތަކެވެ.
ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލުމުގެ ދިފާއުގައި ޝަހީމް ނެންގެވި އަނެއް ނުކުތާއަކީ މާލޭގެ އެންމެ ތޮއްޖެހުން ބޮޑު އެއް ސަރަހައްދުގައި ހުންނަ އެ މިސްކިތުގެ ޖާގަ ކުޑަ ވުމެވެ. މި ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި ވެސް އެ މިސްކިތް ބޮޑުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
"ބަންޑާރަ މިސްކިތް ބޮޑު ކުރަން ޖެހެނީ އެ ސަރަހައްދުގަ މީހުން ގިނަވެ ވަކިން ހާއްސަކޮށް ބާޒާރު މަތީ އާބާދީ ބޮޑުގެ އެ މިސްކިތަށް ބާރު ބޮޑުވޭ. އަމުދުން ރޯދަ މަހު،" ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.
ޝަހީމް އާއި ނާޖިހުއާ ދެ ބޭފުޅުން ވަނީ މި މައްސަލައިގައި ސޯޝަލް މީޑީއާގައި ބޮޑު ބަހުސެއްކޮށްފަ އެވެ. ވަކި ހިސާބަކުން ޝަހީމް ވަނީ އެ މިސްކިތް ތަޅާލުމަކީ އޭނާގެ "ރައުޔު" ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެ ނިންމުން ބަދަލު ނުވާނެ ކަމަށް ދޭހަވާ މޭރުމަކުން ގަދަ ބަސް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ބުންބާ ބޯރާ އިން ނުވަތަ ވޯރާއިން ރާއްޖޭގައި ބިނާކުރި މިސްކިތެކެވެ. މި މިސްކިތަށް ކުރިން ކިޔައި އުޅުނީ ބުންބާ މިސްކިތެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 40 އަހަރު ވަންދެން މި މިސްކިތް ބޭނުންކުރި ހަމައެކަނި ބުންބާ ވޯރާ މީހުން ނަމާދުކޮށް ހެދުމަށެވެ.
ތާރީހީ ލިޔުންތަކާ ހަވާލާދީ ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތަކުގައިވާ ގޮތުގައި ބަންޑާރަ މިސްކިތް ފުރަތަމަ އިމާރާތް ކުރެވުނު މިސްކިތުގައި ބުންބާ ވޯރާއިން ތަބާވާ ޝިއައީ މަޒަހުބުގެ މިސްކިތްތަކުގައި ހުންނަ ސިފަތައް ހުއްޓެވެ. މި މިސްކިތުގެ ގޯތި ތެރޭގައި ޓިނުން ހަދާފައި ހުރި މުއްލާ ދިރިއުޅޭނެ ތަނަކާއި މީހުން ދިރިއުޅޭނެ އެހެން އިމާރާތްތައް ހަދާފައި ހުއްޓެވެ. އަދި މިސްކިތް ޒީނަތްތެރިކުރަން، ޝިއައީން ބޭނުންކުރާ ފަރުމާތަކާއި ނިޝާންތައް ބޭނުންކޮށްފައި ހުއްޓެވެ.
ވޯރާ ވިޔަފާރިތައް 1962 ގައި މަނާކުރުމާ ގުޅިގެން، އެ މީހުން މާލެ ދޫކޮށް ދިޔުމަށް ފަހު އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މި މިސްކިތް ބޭނުންނުކޮށް ހުއްޓެވެ. އެހެން ހުއްޓައި އާންމުކޮށް ނަމާދުކުރާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި މިސްކިތް ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ބަދަލުތައް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް 1966 ގައި ފަށައި، ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީން ފެށިގެން އެ މިސްކިތުގައި ނަމާދު ކުރަން ފެށި އެވެ.
މިހާރު މި ކިޔާ ގޮތަށް ބަންޑާރަ މިސްކިތުގެ ނަން މި މިސްކިތަށް ދެވުނީ ދިވެހިންނަށް ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް މިސްކިތް ހުޅުވި އިރުގަ އެވެ. މާލޭގައި ކުރިން ހުރި ބަންޑާރަ މިސްކިތް، ވޯރާއިން މިސްކިތް އަޅަން ދިން ބިމުގެ ތެރޭގައި އެވެ.