ސޫރަތުލް ޢަންކަބޫތުގެ 41 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ މިސާލެއް ޖައްސަވަ އެވެ. މިއީ މައްކާގެ މުޝްރިކުންނަށް އަމާޒުކުރައްވައި ﷲ ޖެއްސެވި މިސާލެކެވެ. ފައިދިގުމަކުނުގެ މިސާލު ބަޔާންކުރައްވާ އާޔަތުގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. "ﷲ ފިޔަވައި އެހީތެރިންތަކެއް ލިބިގަތް މީހުންގެ މިސާލީ، ގެއެއް ހަދައި ބޭނުންކުރި، ފައިދިގުމަކުނުގެ މިސާލެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ގެތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ދެރަވަރު ގެޔަކީ ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެކަން ކަށަވަރެވެ. އެކަން އެމީހުން ދަންނަ ނަމަ އެވެ."
މި މިސާލުން ފިލާވަޅު ލިބިގަތުމަށްޓަކައި ޢަންކަބޫތު ސޫރަތް ބާވައިލެއްވި ހާލަތަށް ބަލައިލަން ޖެހެ އެވެ. މިއީ މައްކާގައި ރަސޫލުﷲއަށް އެންމެ ފަހުން ބާވައިލެއްވި ސޫރަތްތަކުން ސޫރަތެކެވެ. މި ސޫރަތް ބާވައިލެއްވިއިރު މައްކާގެ މުޝްރިކުންގެ ދުއްތުރާތައް ހުރީ އިންތިހާއަށެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ ބަސްމަގުން އެއީ އިންސާނެއްގެ ބަހެއް ނޫންކަން އެމީހުންނަށް ކަށަވަރުވި އެވެ. އެކަމަކު އެ ފޮތަށާއި ރަސޫލުﷲއަށް އެމީހުން ކުރި ފުރައްސާރަ އާއި ގޯނާ އާއި އަނިޔާ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދިޔައީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. ﷲ، އެމީހުން ގާތަށް އެންމެ ފަހުގެ ނަބިއްޔާ ފޮނުއްވުމަކީ މައްކާގެ މުޝްރިކުންނަށް ލިބުނު ބޮޑު ނަސީބަކާއި ޝަރަފެކެވެ. އެކަމަކު އެމީހުން އެކަމަށް ދިނީ ފުރަގަހެވެ.
އެންމެ ފަހުގެ ނަބިއްޔާއާ ބައްދަލުވުމުގެ އުފާ ލިބުމުން އެކަން އެމީހުން ބަލައެއްނުގަތެވެ. އެންމެ ފަހުން އެމީހުންގެ އަނިޔާ މުސްލިމުންނަށް އަމާޒުކުރި އެވެ. މައްކާގެ މުޝްރިކުން ﷲއަށް އީމާންވި މީހުން ޝަހީދުކުރަން ފެށި އެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން ރަސޫލުﷲ އަވަހާރަކޮށްލުމުގެ މަކަރުވެރި ރޭވުން އެމީހުން ފެށި އެވެ. މައްކާގެ ހާލަތު މިގޮތަށް އޮއްވާ ﷲ މި ސޫރަތް ބާވައިލެއްވި އެވެ.
މި މިސާލު ރަނގަޅަށް ދޭހަކުރުމަށްޓަކައި މި އާޔަތުގައިވާ އައުލިޔާ މިބަސް ދެނެގަންނަން ޖެހެ އެވެ. މި ބަސް އައިސްފައިވަނީ ވިލާޔާ ނުވަތަ ވަލާޔާ މި ބަހުންނެވެ. ގަދީމީ ޒަމާނުގައި މީހުންގެ ވަފާތެރިކަން އޮތީ އެމީހުންގެ ރަސްކަލުންނަށެވެ. ރަސްގެފާނަށް ބައިއަތު ހިފުމުން އޭނާ މީސްތަކުންނަށް ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދިނެވެ. އަރަބީންގެ ތެރޭގައި ރަސްކަލަކު ނުވެ އެވެ. އެމީހުން ބައިއަތުހިފައި ތަބާވެ ވަފާތެރިވީ އެމީހުންގެ ގަބީލާއަށެވެ. މިކަމުގެ ބަދަލުގައި ގަބީލާއިން އެ ގަބީލާގެ މީހުންނަށް ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދިނެވެ. ގަބީލާ އާއި ގަބީލާގެ އަހުލުވެރިންގެ މެދުގައި އޮންނަ މި ގުޅުމަކީ ވިލާޔާ އެވެ. އެއީ ވަފާތެރިވުމާއި ހިމާޔަތުގެ ގުޅުމެވެ.
މައްކާގައި އުޅުނު ގަބީލާތަކުގައި ދެ ގޮތަކަށް ވިލާޔާ އޮތެވެ. އެއްގޮތަކީ ގަބީލާގެ ވެރިންނާއި ގަބީލާގެ އަހުލުވެރިންގެ މެދުގައި އޮތް ވިލާޔާ އެވެ. ވެރިންނަށް ބައިއަތުހިފައި އިހުލާސްތެރިވުމުން ވެރިކަމުގެ ފަރާތުން އެމީހުންނަށް ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދިނެވެ. ވިލާޔާގެ ދެވަނަ ގޮތަކީ ބާރު ދެރަ ގަބީލާއިން ބާރުގަދަ ގަބީލާއަކަށް ބައިއަތުހިފައި ވަފާތެރިވެގެން އެމީހުން އަތުން ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމެވެ. އެގޮތުން މައްކާގެ މުޝްރިކުން ދުށް ގޮތުގައި އެމީހުން ތިބީ އެމީހުންނަށް ބޭނުންވާ ރައްކާތެރިކަމާއި ހިމާޔަތާއި އެހީތެރިކަން ހޯދައިގެންނެވެ. އިތުރު އެހެން ފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަން އެމީހުންނަށް ބޭނުމެއްނުވެ އެވެ.
ދެން ގުރައިޝްވަންހައިގެ ބޮޑުން ވަރުގަދަ އިއުލާނެއް ކުރި އެވެ. އެމީހުން ކަނޑައެޅީ ރަސޫލުﷲއަށް ތަބާވާ ކޮންމެ މީހަކަށް އެމީހުންގެ ފަރާތުން އޮތް ވިލާޔާ އެހިސާބުން ނިމުނީ ކަމަށެވެ. މި ނިންމުމުގެ މާނަޔަކީ ﷲއަށް އީމާންވާ އެއްވެސް މީހަކަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ރައްކާތެރިކަމެއް ނުވަތަ ހިމާޔަތެއް ނެތުމެވެ. ﷲއަށް އީމާންވާ ކޮންމެ މީހަކީ އެމީހެއްގެ ލޭ ހުއްދަވާ މީހެކެވެ. އެފަދަ މީހަކަށް ކޮންމެ އަދަބެއް ވެސް ދެވިދާނެކަމަށް އެމީހުން ނިންމި އެވެ. އެގޮތުން އިސްލާމްވި މީހުންނަށް އެމީހުން ވޭންދެނިވި އަނިޔާދިނެވެ.
ގުރައިޝް ވަންހައިގެ ބޮޑުންގެ މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން މީހުން އިސްލާމްވުމަށް ފަސްޖެހުނެވެ. އިސްލާމްވުމަށް އެދިއެދި ތިބި މީހުންނަށް ވެސް މިކަމުން ހުއްޓުން އައެވެ. އެމީހާއަށް ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން ގެއްލޭކަށް އެއްވެސް މީހަކު ބޭނުމެއްނުވި އެވެ. ގިނަ މީހުން ބޭނުންވީ އެމީހުންގެ ވެރިންނާ އެކު ތިބުމަށެވެ. މި މިސާލުގައި އޮތް އައުލިޔާއަކީ އެމީހުންގެ ވެރިންނެވެ. އެމީހުން ހިތުން ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން އޮތީ އެމީހުންގެ ވެރިންގެ ފަރާތުންނެވެ. މި ހާލަތަށް ރިއާޔަތްކުރައްވައި ﷲ ޖައްސަވަނީ މި މިސާލެވެ.
ދުނިޔޭގައި ﷲ ލެއްވި އެންމެ ދެރަ ނިކަމެތި ގެޔަކީ ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެޔެވެ. ސަބަބަކީ އެސޮރުގެ ގެ އެންމެ ފަސޭހައިން ހަލާކުވާނޭހެން ހާމަކަން ބޮޑުކޮށް ހުރުމެވެ. ކުޑަކުޑަ ވައިރޯޅިއަކާ އެކު ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެ ބުރައިގެން ހިނގައިދާނެ އެވެ. އެ ގޭގައި އެއްޗެއް ޖެހުމާ އެކު އެ ގެ ވެއްޓި ހިނގައިދާނެ އެވެ. މިގެއަށް ވިސްނާއިރު އެންމެ ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކުޑަ ގެޔަކީ ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެޔެވެ. ގެޔަކީ އެންމެ ބޮޑު ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ލިބިދޭ ތަނެވެ. އެކަމަކު ފައިދިގުމަކުނު، ގެ ބޭނުންކުރަނީ އެކަމަކަށް ނޫނެވެ. އެސޮރު ގެ ބޭނުންކުރަނީ ގޭގައި އިނދެގެން އެސޮރުގެ ކާނާ ޝިކާރަކުރުމަށެވެ.
ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެޔަށް ފުންކޮށް ވިސްނާއިރު އެސޮރު ގެ ހަދައިފައި ހުންނަނީ އެސޮރު އުފައްދާ ވަލުންނެވެ. އެސޮރުގެ ވަލަކީ ފަށުވި ނުވަތަ ސިލްކެވެ. އެއީ ﷲ ދުނިޔޭގައި ލެއްވި އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ބާވަތެވެ. ބައެއް ހާލަތުގައި ދަގަނޑަށް ވުރެ ފަށުވީގެ ބާރުގަދަ އެވެ. އެކަމަކު ފައިދިގުމަކުނު ފަށުވިން އުފައްދާ ގެޔަކީ އެންމެ ބަލިކަށި ގެޔެވެ. މިގޮތަށް މެދުވަރިވާ ސަބަބަކީ ފަށުވީގައި ބާރު ހުންނަ ގޮތަށް އެސޮރަށް ގެ ނުހެދޭތީ އެވެ. ފަށުވި ވަރުގަދަވަނީ އެއް ރޮދި އަނެއް ރޮއްޖާ އެކު ގަތައިގެން އެތައް ސަތޭކަ ރޮދި އެކުވެގެންނެވެ. އެސޮރުގެ ވާ ގަތައިގެން ބާރުގަދަ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ގެ ބިނާކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން އެސޮރަށް ލިބިގެނެއްނުވެ އެވެ.
ކީރިތި ޤުރްއާން ހުއްޓުވައި ރަސޫލުﷲ ހުއްޓުވަން ނުކުތް މައްކާގެ ބޮޑުންގެ ބާރު އެއްފަދަވަނީ ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެޔާ އެވެ. އެމީހުން ހިތުން އެމީހުންގެ އަތުގައި ހުރިހާ ވަސީލަތަކާއި ބާރު ހުއްޓެވެ. އެކަމަކު އެމީހުންނަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ ބާރު ހުންނާނޭ ގޮތަށް ކަންކުރާށެވެ. ފައިދިގުމަކުނުގެ ވަލަކީ ބާރުގަދަ އެއްޗެކެވެ. އެކަމަކު އެސޮރަށް ބާރު ހުންނަ ގޮތަށް ގެޔެއް ނުހެދެ އެވެ. މައްކާގެ ބޮޑުންނަށް ވެސް ޖެހުނީ މި ދަތުރެވެ. ﷲ މިއަންގަވަނީ ހަގީގަތުގައި އެމީހުންގެ އަތުގައި އެއްވެސް ބާރެއް ނެތްކަމެވެ. ފައިދިގުމަކުނުގެ ގެ ކޮންމެ ވަގުތަކު ވެސް ހަލާކުވެދާނެ އެވެ. ﷲ މިއަންގަވަނީ މައްކާގެ މުޝްރިކުން ވެސް ތިބީ އެ ހާލުގައި ކަމެވެ. މި މިސާލުން އަންގައިދެނީ ހަގީގީ އައުލިޔާއަކީ ހަމައެކަނި ﷲ ކަމެވެ.