ކޮންގޯ އަދި ޔުގެންޑާގައި ފެތުރެމުންދާ އެބޯލާ ބަލިމަޑުކަމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ސިއްހީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެއް ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން އިއްޔެ ކަނޑައަޅައިފި އެވެ.
ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ އާއި ޔުގެންޑާގައި ފެތުރެމުންދާ މި ބަލިމަޑުކަމަކީ "ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ސަމާލުކަންދޭންޖެހޭ އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލެއް" ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މި ބަލި ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް އިތުރަށް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމުގެ އިންޒާރު ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ވަނީ ދީފަ އެވެ.
އެ ޖަމިއްޔާއިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، 'ބުންޑިބުގްޔޯ' ނަމަކަށް ކިޔާ އެބޯލާ ވައިރަހުގެ ބާވަތަކުން ޖެހޭ މި ބަލީގައި ކޮންގޯގެ އިރުމަތީ އިޓޫރީ ޕްރޮވިންސުން މިހާތަނަށް 80 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ބަލި ޖެހިފައިވާކަން ކަށަވަރުވި 8 ކޭސްއަކާއި ބަލި ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ 246 ކޭސްއެއް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ.
މި ހާލަތަކީ އާދަޔާ ހިލާފު ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއްގެ ގޮތުގައި ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ސިފަކުރަނީ، މީގެ ކުރިން އާންމުކޮށް ފެންނަ 'ޒައިރް' ބާވަތުގެ އެބޯލާއަށް ވެކްސިނާއި ފަރުވާ ހުރި ނަމަވެސް، މިހާރު ފެތުރެމުންދާ 'ބުންޑިބުގްޔޯ' ބާވަތަށް ހާއްސަ ވެކްސިނެއް ނުވަތަ ފަރުވާއެއް މިހާތަނަށް ހޯދިފައި ނުވާތީ އެވެ.
ބަލިމަޑުކަން މިހާރު ވެސް ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ފެތުރެން ފަށާފައިވާކަން އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ. އެގޮތުން، ޔުގެންޑާގެ ކަމްޕާލާ އިން ބަލި ޖެހިފައިވާ ދެ މީހަކު ފެނިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ. މި ދެ މީހުންނަކީ ވެސް ކޮންގޯއިން އެ ގައުމަށް ދަތުރުކުރި ބައެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ކޮންގޯގެ ވެރިރަށް ކިންޝާސާ އިން ވެސް އިޓޫރީ ޕްރޮވިންސުން ދަތުރުކުރި މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން މި ބަލި ވަނީ ފެނިފަ އެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުން ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތަށް އިޖާބަދޭ ނިޒާމުތައް ހަރަކާތްތެރިކުރުމަށާއި ބޯޑަރުތަކުގައި ސްކްރީން ކުރުން ވަރުގަދަކޮށް، ބަލިޖެހޭ މީހުން ވަގުތުން އެކަހެރިކުރުމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ.
ނަމަވެސް، ބޯޑަރުތައް ބަންދުކުރުމާއި ދަތުރުފަތުރު މަނާކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ނޭޅުމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ލަފާދެ އެވެ. ސަބަބަކީ އެފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، މީހުން ބެލެހެއްޓުމެއް ނެތް ސަރަހައްދުތަކުން ބޯޑަރު ހުރަސްކުރުމަށް މަގުފަހިވެ، ބަލި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ދަތިވެދާނެތީ އެވެ.
ކޮންގޯއިން 1976 ވަނަ އަހަރު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފެނުނު އެބޯލާ ބައްޔަކީ، ބަލިޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާ އެއްޗެއްގައި ނުވަތަ އެފަދަ ތަކެތި ހޭކިފައި ހުންނަ ތަކެތީގައި ބީހުމުގެ ސަބަބުން ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލީގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ހޮޑުލުން، ބޭރަށް ހިންގުން އަދި ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެއަށް ލޭ ފޭބުން ހިމެނެ އެވެ.