ފޭސްބުކުން މެސެޖެއް ލިބުނެވެ.
"ކިހާ ދުވަހެއްގެ ތެލޭ ހުރީ؟"
އަޅުގަނޑު: "މިރޭ ކައްކާ ވަރަށް."
"28 ދުވަހަށް."
އަޅުގަނޑު: "އަބަދުވެސް އެވަރަށް ކަންނޭނގެ ހުންނަނީ."
"ދެން ނުލިބޭނެ."
އަޅުގަނޑު: "ކޮންމެ މަހަކު ތެޔޮ ޝިޕްމެންޓެއް ގެންނަ ކަމަށް ވަނީ. [ތެޔޮ ނުލިބިއްޖެއްޔާ] އަނދިރީގައި އުޅޭނީ. ނުގެނެވޭ އެއްޗަކާ މެދު ދެން ވިސްނާނެ ކަމެއް ނެތެއްނު. ފަހަރެއްގައި އިންޑިއާއިން ޝިޕްމެންޓެއް ހޯދަފާނެ."
އޭގެ ފަހުން އަޅުގަނޑު ސީރިއަސްވެ، އަސްލު މައްސަލައާ ދިމާއަށް އެނބުރުނީމެވެ. އަޅުގަނޑު އެހީ ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް ކަމެއް ދިމާވީމާ ދިވެހިން މި ތެޅިގަންނަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟
"ދިވެހިން ބޭނުންވަނީ ސަރުކާރު ފެލަން. ސަރުކާރުން ބޭނުންވަނީ ވޯޓަށް ދިވެހިން ގަންނަން. މާނައެއް ނެތް ކަމެއް ނުކޮށް، މިސާލަކަށް، ރާއްޖޭގެ ތެޔޮ ރިޒާވް ބޮޑުނުކޮށް، ދައުލަތުގެ މުއްސަނދިކަން ބޭކާރު ކަންކަމަށް ހޭދަކުރިޔަސް ދިވެހިންނަށް ހެޔޮ. ދެން ކޮން ތެލުގެ ވާހަކައެއް؟" އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ.
ދިވެހިންނަކީ ހަމަ ހަގީގަތުގައި ވެސް ވަރަށް ތަފާތު ބައެކެވެ. އަޅުގަނޑު ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.
އެކަމަކު ގިނަ ފަހަރަށް އާންމު މީހާ ވިސްނާ ގޮތާ އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުން ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތުވެ އެވެ. އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑު ބުނަމުން މި އަންނަނީ ގައުމުގެ މަސްލަހަތު ފަހަތަށް ދޫކޮށްލާ ވާހަކަ އެވެ. އެއަށް ވުރެ ބޮޑަށް އިސްކުރެވެނީ ރައްޔިތުން ކޮންމެ ކަމަކަށް އެދުނަސް އެކަމަށް ސަރުކާރުގެ ވެރިން ދީލައިލުމެވެ. ރައްޔިތުން ހިތްހަމަޖައްސައިދީފައި، ސަރުކާރަށް އެހެން ކަމެއް ކުރެވޭކަށް ނޯވެ އެވެ.
ތެލުގެ މައްސަލައަށް ބަލައިލަމާ ހިނގާށެވެ. ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގެ ކުރީކޮޅު ވިސްނި އެއް ވިސްނުމަކީ، ދޫނިދޫގައި ހުރި ތެޔޮ ރިޒާވް، މާލެ ކައިރީ ފަޅެއް ހިއްކައި، އެތަނަށް ބަދަލުކުރާށެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ހައެއްކަ މަސްދުވަހުގެ ތެޔޮ ރައްކާކުރެވޭ މިންވަރުގެ ކެޕޭސިޓިއާ އެކުގަ އެވެ. އޭރު އެކަމަށް ހަރަދުވާނެ ކަމަށް ބެލެވުނީ ގާތްގަނޑަކަށް 25 މިލިއަން ޑޮލަރު (385 މިލިއަން ރުފިޔާ) އެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް އަންނަ ކުއްލި ޝޮކްތަކުގައި ރާއްޖެއަށް އަންނަ ލޮޅުން އަބަދުވެސް ބޮޑުވެ އެވެ. ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ތެޔޮ ގެންނަން އެސްޓީއޯއިން ކުރާ މަސައްކަތާއި އެކަމަށް ބޭނުންވާ ޑޮލަރު ހޯދަން އެސްޓީއޯ އާއި ސަރުކާރުގެ އެހެން އިދާރާތަކުން އުފުލާ ބުރަ އެނގޭނީ އެކަމުގައި އުޅޭ ބަޔަކަށެވެ. އެ ތަޖުރިބާ ކުރެއްވި ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އެއީ އެންމެ ބޮޑު ބޮލުގެ ރިހުމެވެ.
"މިވެނި ތަނަކުން ޑޮލަރުކޮޅެއް، އެވެނި ތަނަކުން ޑޮލަރުކޮޅެއް، ސަރުކާރުން ޑޮލަރުކޮޅެއް، މިހެން އަބަދު އެކަމާ ވިސްނަން ޖެހިފައި އޮންނާނީ،" އެއް ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
މުޅި ގައުމުގެ މަސްލަހަތު ހިމެނޭ އެހާ ބޮޑު ކަމަކަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހައްލެއް ހޯދައިދޭން ހޭދަކުރާނެ ފައިސާއެއް ނުހުރެ އެވެ. އެކަމަކު ރަށްރަށުގެ ފަޅު ފުންކުރާށާއި ބިން ހިއްކާށާއި ކުޅިވަރުގެ ފެސިލިޓީޒް އެޅުން ފަދަ ކަންކަމަށް އެތައް ބިލިއަން ރުފިޔާއެއް، ކޮންމެ ސަރުކާރަކުން ވެސް އެބަ ހޭދަކުރެ އެވެ.
ދުނިޔެ އޮތީ އަމާންކޮށެވެ. އެކަމަކު ފެންނަ ފެނުމަށެވެ. އެ ހުވަފެނީ 'އަމާންކަން' ގެއްލޭ ވަގުތު އެ ޖެހުނީ ތެލަށެވެ. ކުއްލިއަކަށް ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވީ އެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިން ބަހުސް ފަށަ އެވެ. ތެލެއް ނުލިބޭނެ އެވެ. ސަރުކާރުން ކުރިއަކަށް ނުވިސްނަ އެވެ. ފައިސާއެއް ނެތެވެ. ދިވެހި ރުފިޔާ ހުރެދާނެ އެވެ، (ތެދެކެވެ. އެމްއެމްއޭގެ ތިޖޫރީތަކުގައި ދިވެހި ފައިސާ ހުންނާނެ އެވެ.) އެކަމަކު ޑޮލަރެއް ނެތެވެ، (ތެދެކެވެ. ޑޮލަރަކީ ދިވެހި ސަރުކާރުން ބޭނުންވީމާ ޗާޕްކުރެވޭ އެއްޗަކަށް ނުވާތީ އެއެއް ނުހުންނާނެތާ އެވެ.)
މިއަދު އެއްކަލަ އާންމު މީހާ ވެސް ތެލުގެ ވާހަކަ ދައްކަން އެ ފެށީ އެވެ. ކަރަންޓް ނުލިބިދާނެތީ އެވެ. އޭސީ ނުޖެއްސޭ ނަމަ ހޫނުވާނެތީ އެވެ. އަނދިރީގައި އުޅެން ޖެހޭނެތީ އެވެ.
އެކަމަކު ދުނިޔެ އަބަދުވެސް އޮންނާނީ އަމާންކޮށް ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ދިވެހިން އެންމެ ފަހަރަކު ވެސް އެމީހުންގެ އެދުން ފަހަތަށް ޖައްސާލާފައި ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކުރާ ތަނެއް ނުފެނެ އެވެ. އިންތިހާބުގައި ވޯޓު ނުދީފާނެތީ ސަރުކާރުގެ ވެރިންނަށް، އެ މަސްލަހަތުގައި، ހަގީގީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ހިތްވަރެއް ނުހުރެ އެވެ.
އެހެން މިސާލެއް ނަގަމާ ހެއްޔެވެ؟
ކޯސްޓް ގާޑުގެ އުޅަނދުތައް އަޅަން އުތުރު ތިލަފަޅު ފުރަތަމަ ހިއްކަން ފެށީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ވަހީދުގެ ވެރިކަމުގެ ފަހުކޮޅު އެވެ. ރައީސްކަމާ ޔާމީން ހަވާލުވެވަޑައިގެންފައި ވެސް އެ މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ގެންދަން ރޭވި އެވެ. އަޅުގަނޑަށް ފަހުން އެނގުނު ގޮތުގައި އޭރު ބޭނުންވި ގޮތަށް މަޝްރޫއު ހިންގާ ނަމަ ގާތްގަނޑަކަށް 40 މިލިއަން ޑޮލަރު (616 ރުފިޔާ) ހޭދަވެ އެވެ.
ބައެއް ސިޔާސީ ވެރިންނާއި އެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންގެ ސަޕޯޓަރުން ގައުމުގެ ސިޔާދަތާއި މިނިވަންކަމުގެ އަޑު ހަރުކޮށް އިއްވަ އެވެ. ބޭރު އެހެން ގައުމަކުން މި ގައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިގުލާލަށް ކުޑަ ވެސް ގުޑުމެއް އަރާ ކަހަލަ ކަމެއް ކުރިޔަ ދީގެންނުވާނެ ކަމަށް ބުނެ އެވެ.
އެކަމަކު ފަހުން މި ވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އިންޑިއާ ސަރުކާރުގެ އެހީއަށް އެދުނީ އެވެ. ހަމަ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުންނެވެ. އެކަމަކު ޔާމީން އާއި ޕީޕީއެމް އިދިކޮޅުގައި އޮވެ، ގައުމުގެ އިސްތިގުލާލާއި މިނިވަންކަމުގެ ވާހަކަ އުތުރު ތިލަފަޅާ ގުޅުވާލައި، އިންޑިއާއާ ދެކޮޅަށް އެ ހިންގި ކެމްޕޭން ދިވެހިން ހަނދާން ކުރަންވާނެ އެވެ.
ގައުމުގެ މަސްލަހަތު އިސްކުރާ ނަމަ ދިވެހި ރައްޔިތުންނާ ހަމައަށް ސަރުކާރުން ގެންގޮސްދޭނީ މި ވާހަކަ އެވެ: އޭ ރައްޔިތުންނޭވެ! އަހަރެމެންގެ ކޯސްޓް ގާޑުގެ އުޅަނދުތަކަށް ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ބަނދަރެއް ބޭނުންވެ އެވެ. އެކަމަށް ފުދޭވަރެއްގެ ހަރަދެއް އެބަ ހިނގަ އެވެ. އެ ފައިސާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ލިބެން އޮތީ، ތިޔަ ރަށާއި އެ ރަށާއި އަނެއް ދެ ރަށާއި އެ އޮތް އަނެއް ހަތަރު ރަށުގެ ބަނދަރު ހެދުން އަދި ފަސްކޮށްލާފައި، ފައިސާކޮޅެއް އެއްފަރާތްކޮށްލައިގެންނެވެ. ތިޔަ ރަށާއި އެ ރަށާއި އަނެއް ދެ ރަށާއި އެ އޮތް އަނެއް ހަތަރު ރަށުގެ ބިން ހިއްކުން ދެ އަހަރަށް ފަސްކޮށްލާފައި އެ ފައިސާކޮޅު ހޯދައިގެންނެވެ.
ރައްޔިތުންނަށް ވިސްނައިދިން ހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ. އިންޑިއާއިން އެ ބަނދަރު ހަދަން އުޅޭކަން އެނގުމާ އެކު، ޔާމީން ސަރުކާރުގައި ޕީޕީއެމް އަދި އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި އެމްޑީޕީގެ ސަޕޯޓަރުންނާ އެކު އެހެން ރައްޔިތުން ވެސް، އަމިއްލަ އެދުމުން ދުރުވެ، ގައުމަށްޓަކައި ގުރުބާނީއެއް ވާން ބޭނުންވި ހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ. މި ދަންނަވާ ގުރުބާނީއަކީ، މިސާލަކަށް، ތިމަންމެންގެ ރަށުގެ ބަނދަރު ހެދުމާއި ބިން ހިއްކުން ފަސްކޮށްލަން ތައްޔާރުވުމެވެ.
ދިވެހިން ހިތްހަމަޖައްސަން ލޯނު ނަގަނަގާ ގައުމު މި އޮތީ ދަރާވިކިފަ އެވެ. އެކަމަކު އަހަރެމެން ދިވެހިން ވިސްނާ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ. ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ބޭނުންވަނީ ހިލޭ ބިމެވެ. ފްލެޓެވެ. ރަށުގެ އެއާޕޯޓެވެ. ކުޅިވަރު ދަނޑުތަކާއި ކުޅިވަރު ކޯޓުތަކެވެ. އޭގެ ފަހަތުގައި އުފުލަން އޮތް ބޮޑު އަގާ މެދު ކުޑަކޮށް ވެސް ނުވިސްނަ އެވެ. ވިސްނަންވީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ؟ ބަލަ ސަރުކާރުތަކުން އެކަން އެ އޮތް ކޮށްދެނީތާ އެވެ.
ދިވެހިންގެ ވިސްނުމަކު ނެތެވެ. ލޯނު ދައްކަން ސަރުކާރުން އެ ދުވެ ނަގަނީ، އެހެންނާ އާންމުންނާއި އާންމު ވިޔަފާރިތަކަށް ފަސޭހައިން ލިބެން ހުރި ޑޮލަރުކޮޅުގެ ފަހަތުންނެވެ. ދެން ޑޮލަރު ނުލިބިގެން ދިވެހި ރައްޔިތުން ޝަކުވާ ކުރަންވީ ކޮން ކަމަކާ ހެއްޔެވެ؟
ނޫނެކެވެ. ޝަކުވާކުރާނަމެވެ. އަޑު އިއްވާނަމެވެ. ފާޑުކިޔާނަމެވެ. ސަރުކާރެއް އޮންނާނީ ކަމަކު އެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ޖެހޭނީ ކޮންދޭށެވެ.
ދިވެހިންނަކީ ތަފާތު ބަޔަކަށް ނުވޭ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ. ދިވެހިންނަކީ ހަމަ ތަފާތު ބައެކެވެ. އަޅުގަނޑު ނުލަައެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑު ވެސް ހިމަނައިގެންނެވެ.
ދިވެހިންނަކީ ހަމަ ތަފާތު ބައެއް، އަޅުގަނޑު ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް
އަރުޝީފަށް ނެގީ
އެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ
އެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ