ރާއްޖޭގައި ސްކޭމްތަކުގެ ސަބަބުން ލިބޭ މާލީ ގެއްލުންތައް، ތަކުރާރުކޮށް ދެވޭ އިންޒާރުތަކާއި ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ކެމްޕޭންތަކާއެކުވެސް، ދަށަށް ނުދާކަމަށް ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކައިފިއެވެ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާވިސްގެ އެންޓި-ސްކޭމް ސެންޓަރުން އާންމުކުރާ ހަފުތާގެ އަދި ޖުމްލަ ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މަކަރާއި ހީލަތުގެ މި އަމަލުތަކަށް މަޑުޖެހުމެއް ނާދެއެވެ. ނަމަވެސް، މައްސަލަތައް އިތުރުވަމުންދާ ދިއުމަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމަކަށް ވީނަމަވެސް، ވިކްޓިމުންގެ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށާއި، ގެއްލުން ދާއިމީވުމުގެ ކުރިން އެކަމަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ފުލުހުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތް އިތުރުވަމުންދާކަން ވެސް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީން އޭޕްރީލް މަހުގެ ނިޔަލަށް ފުލުހުން އާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މުޅި ރާއްޖެއިން 796 ސްކޭމް މައްސަލަ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޖުމްލަ 6,933,716 ރުފިޔާގެ މާލީ ގެއްލުން ލިބިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން 2,516,407.36 ރުފިޔާ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އަނބުރާ ހޯދާފައެވެ. އަދި 344 މައްސަލައެއްގައި ފައިސާ އެއްކޮށް އަނބުރާ ހޯދާފައިވާއިރު، 129 މައްސަލައެއްގައި ފައިސާގެ ބައެއް ވަނީ ހޯދިފައެވެ.
އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ހަތަރު މަސްދުވަހު އެންމެ ގިނައީ އީ-ކޮމާސް (އޮންލައިން ވިޔަފާރި) އާ ގުޅުންހުރި މަކަރާއި ހީލަތުގެ މައްސަލަތަކެވެ. އެއީ 448 މައްސަލައެވެ. ދެން އެންމެ ގިނައީ މީހަކަށް ހެދިގެން އޮޅުވާލައިގެން ހިންގާ ސްކޭމްތަކެވެ (142 މައްސަލަ). އަދި ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ މަކަރުގެ 120 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ފިޝިންގ، ވިޝިންގ އަދި ވަޒީފާގެ ދޮގު ފުރުސަތުތަކާ ގުޅޭ 9 މައްސަލައެއް ފުލުހުން ރިކޯޑްކޮށްފައިވާއިރު، އެހެނިހެން ބައިތަކުގައި 77 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.
އެންމެ ފަހުގެ ހަފުތާގެ ހިސާބުތަކުންވެސް މިކަން މަދުވާކަމުގެ ނިޝާނެއް ނުފެނެއެވެ.
އޭޕްރީލް 26 އިން މެއި 2 އަށް ހިނގި ހަފުތާގައި، 403,406.56 ރުފިޔާގެ ގެއްލުން ހިމެނޭ 32 ސްކޭމް މައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ރިކޯޑްކުރިއެވެ. މީގެ ތެރެއިން 111,954 ރުފިޔާ ވަނީ އަނބުރާ ހޯދާފައެވެ. މި މުއްދަތުގައިވެސް އެންމެ ގިނައީ އީ-ކޮމާސް ސްކޭމްގެ 17 މައްސަލައެވެ. ދެން ހިމެނެނީ ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ 6 މައްސަލައާއި މީހަކަށް ހެދިގެން އޮޅުވާލި 5 މައްސަލައެވެ.
ޖެހިގެން އައި ހަފުތާގައި، މެއި 10 އިން މެއި 16 އަށް، ރިޕޯޓްކުރި މައްސަލަތަކުގެ އަދަދު 37 އަށް އިތުރުވިއެވެ. ނަމަވެސް ޖުމްލަ މާލީ ގެއްލުން 324,774.50 ރުފިޔާއަށް ދަށްވިއެވެ. މި މުއްދަތުގައި ފުލުހުންނަށް 145,167 ރުފިޔާ އަނބުރާ ހޯދިފައިވެއެވެ. އީ-ކޮމާސް ސްކޭމްތައް 19 އަށް އިތުރުވިއިރު، މީހަކަށް ހެދިގެން އޮޅުވާލި މައްސަލަތައް 8 އަށް އެރިއެވެ.
މެއި 17 އިން މެއި 23 އަށް އާންމުކުރި އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުގައި، 29 ސްކޭމް މައްސަލަ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، ލިބުނު ގެއްލުން ވަނީ 598,467.44 ރުފިޔާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މިއީ ފަހުގެ ހަފުތާތަކުގެ ރިޕޯޓްތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ މަތީ އަދަދެވެ. މި ހަފުތާގައި ފުލުހުން 255,710.99 ރުފިޔާ އަނބުރާ ހޯދިއިރު، އީ-ކޮމާސް މަކަރުގެ 15 މައްސަލައާއެކު އެ ބާވަތް އަނެއްކާވެސް އެންމެ ކުރީގައި އުޅެއެވެ. ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ 6 މައްސަލަ ހިމެނުނުއިރު، ފިޝިންގ، ވިޝިންގ އަދި ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކާ ގުޅޭ 5 މައްސަލައެއް އަނެއްކާވެސް ވަނީ ފެންމަތިވެފައެވެ.
މި ހުރިހާ ހިސާބުތަކަކަށް އެކުގައި ބަލާއިރު، ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއް ފާހަގަވެއެވެ. އެއީ އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ މެސެޖުތަކާއި، ފުލުހުންގެ ތަކުރާރު އިންޒާރުތަކާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ކެމްޕޭންތަކާއެކުވެސް، ސްކޭމް ހިންގާ މީހުންނަށް މަދުނުވެ ޝިކާރަވެރިން ފެންނަމުންދާ ކަމެވެ. އޮންލައިން ޝޮޕިންގ، އޮޅުވާލައިގެން ފައިސާ މާރުކުރުން، މީހަކަށް ހެދިގެން އޮޅުވާލުން އަދި ޝައްކުކުރެވޭ ލިންކުތަކާ ގުޅުންހުރި މަކަރާއި ހީލަތްތައް މިހާރު ވަނީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޑިޖިޓަލް މުއާމަލާތްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ވަދެފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މި އަދަދުތައް އިތުރުވުމުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކުގެ ތެރެއިން، އާންމުންގެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބެންޖެހޭ އަނެއް ކަމަކީ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެވެ. ސްކޭމްގެ ޝިކާރައަކަށްވާ މީހުންނަށް ގެއްލޭ ފައިސާ އަނބުރާ ލިބުމަކީ ގިނަ ގައުމުތަކުގައި މަދުން ނޫނީ ނުވާ ކަމަކަށް ވީނަމަވެސް، ދިވެހި ފުލުހުން ވަނީ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މިލިއަނުން ގުނާލެވޭ އަދަދަކަށް ރުފިޔާ ހޯދައިދީފައެވެ. ގެއްލުނު ގާތްގަނޑަކަށް 7 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން 2.5 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަތަރު މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހޯދުމަކީ، ޝައްކުކުރެވޭ އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްކުރުމާއި، ބޭންކުތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅުމާއެކު އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމުގެ ނަތީޖާއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ފައިސާ އެއްކޮށް އަނބުރާ ލިބުނު މީހުންގެ އަދަދުވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ފައިސާ އެއްކޮށް ލިބުނު 344 މައްސަލައަކާއި، ބައެއް ފައިސާ ލިބުނު 129 މައްސަލައާއެކު، ރިޕޯޓްކުރި މައްސަލަތަކުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ މައްސަލަތަކުގައި ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ފައިސާ ވަނީ އަނބުރާ ހޯދައިދެވިފައެވެ. މިއިން ދޭހަވަނީ މައްސަލަ އަވަހަށް ރިޕޯޓްކުރުމާއި ފުލުހުންގެ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން ހެޔޮ ބަދަލެއް އަންނަމުންދާ ކަމެވެ.
ނަމަވެސް، މި ތަފާސްހިސާބުތަކުން ހިތްދަތި ސުވާލެއްވެސް އުފެދެއެވެ. ފުލުހުން ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ކެމްޕޭންތައް ހިންގަމުންދާއިރު، އެ އިރުޝާދުތަކަށް އާންމުން އެދެވޭ މިންވަރަށް ސަމާލުކަން ދޭބާވައެވެ؟
ނުދަންނަ މީހުންގެ އަތުން ތަކެތި ގަންނަން ފައިސާ ނުފޮނުވުމަށާއި، ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ސައްހަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށާއި، ޝައްކުކުރެވޭ ލިންކްތަކަށް ނުފިތުމަށާއި، މީހަކަށް ހެދިގެން ގުޅައި ފައިސާ ހޯދަން އުޅޭ ހާލަތްތަކުގައި އެއީ ކާކުކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ފުލުހުން ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރުދެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ކޮންމެ ހަފުތާއަކުވެސް އޮންލައިން ވިޔަފާރީގެ ސްކޭމްތައް އިތުރުވަމުންދިއުމުން އެނގެނީ، ގިނަ ބަޔަކު އަދިވެސް ސައްހަކަން ކަށަވަރުނުކޮށް އެޑްވާންސް ފައިސާ ދައްކަމުންދާ ކަމެވެ.
މި ހިސާބުތަކުން ލިބިދޭ ފިލާވަޅަކީ ދެކަމެކެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ، ސްކޭމްތައް މަދުވަމުން ނުދާކަމެވެ. އެހެންކަމުން ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތަކަށް އަހުލުވެރިވުމާއި، އޮންލައިން މާކެޓްޕްލޭސްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމާއި، މައްސަލަ އަވަހަށް ރިޕޯޓް ކުރުން މުހިއްމު ކަމެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، އެންޓި-ސްކޭމް ސެންޓަރުން ކުރާ، ގިނަ ބަޔަކަށް ނުފެންނަ ބުރަ މަސައްކަތުގެ އަގުވަޒަންކުރަން ޖެހޭ ކަމެވެ. މަކަރާއި ހީލަތް ހަދާ މީހުން އެކަން ކުރަމުންދާއިރު، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދަނީ އެ މައްސަލަތައް ބަލައި، ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދައިދެމުންނެވެ. މިއީ ގިނަ ފަހަރަށް މީހުން މާލީ ބޮޑު ނިކަމެތިކަމަކުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ ކާމިޔާބީއެކެވެ.