ނިއުކްލިއަ އެއްބަސްވުމަކަށް ނައިސްފިނަމަ އީރާނަށް ބޮންއަޅާނެކަމަށް ޓްރަމްޕް ދެއްވި އިންޒާރަށް އީރާނުން 'ހަރުދަނާ ޖަވާބެއް' ދޭނެކަމަށް ބުނެފި

އެމެރިކާގެ އެންބީސީ ނިއުސްއަށް އާދިއްތަ ދުވަހު ދެއްވި ޓެލެފޯން އިންޓަވިއުއެއްގައި، އިރާނުން ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް މަޑުޖައްސާލުމަށް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ "ބޮމުގެ ހަމަލާއެއް އަންނާނެ" ކަމަށާއި، "މިހާތަނަށް ފެނިފައިނުވާ ފަދަ" ބޮމުގެ ހަމަލާއަކަށް ވާނެކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ އެއްބަސްވުމަކަށް އީރާނުން ނައިސްފިނަމަ "ހަތަރު އަހަރު ކުރިން ކުރިހެން" ސެކަންޑަރީ ޓެރިފްތަކާވެސް ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
ހޯމަ ދުވަހު އިރާނުގެ ސްޕްރީމް ލީޑަރު އާޔަތުއްﷲ އަލީ ޚާމެނީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ހަމަލާދީފިނަމަ ހަރުދަނާ ޖަވާބެއް ލިބޭނެކަމަށެވެ. "އެކަން ކޮށްފިނަމަ، ހަމަ ޔަގީނުންވެސް ވަރުގަދަ ޖަވާބެއް ލިބޭނެ" ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ޚާމިނީގެ އިސް މުޝީރެއްކަމުގައިވާ އަލީ ލާރިޖާނީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެމެރިކާ ނުވަތަ އިޒްރޭލުން ހަމަލާދީފިނަމަ އިރާނަށް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމަށް މަޖުބޫރުވާނެ ކަމަށެވެ. "އެމެރިކާ ނުވަތަ އިޒްރޭލުން ނިއުކްލިއަ ބަހަނާއެއްގެ ދަށުން އީރާނަށް ބޮން އަޅައިފިނަމަ، އީރާނަށް އެޓަމް ބޮމެއް އުފެއްދުމާ ދިމާލަށް ދިއުމަށް މަޖުބޫރުވާނެ" ކަމަށް ހޯމަ ދުވަހު ޓީވީއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ލާރިޖާނީ ވިދާޅުވި އެވެ.
"ލީޑަރުގެ ފަތުވާއަކުން ނިއުކްލިއަ ހަތިޔާރު މަނާކުރޭ، އެކަމަކު އެމެރިކާއިން ގޯހެއް ހަދައިފިނަމަ، އީރާނަށް އާންމުންގެ ޕްރެޝަރުގެ ދަށުން ނިއުކްލިއަ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމަށް މަޖުބޫރުވާނެ" ކަމަށް ޚާމިނީއަށް އިޝާރާތްކުރައްވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އިރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯގެ އިސް ކޮމާންޑަރު އަދި ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ޕްރޮގްރާމްގެ ވެރިޔާ ކަމުގައިވާ ޖެނެރަލް އަމީރުއަލީ ހާޖިޒާދެހް މެދު އިރުމަތީގައި ހުރި އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އިންޒާރެއް ދެއްވި އެވެ.
"އިރާނުގެ ވަށައިގެން ސަރަހައްދުގައި މަދުވެގެން އެމެރިކާއިން 10 ބޭސް ހުރި، އަދި 50,000 ސިފައިން ތިބި" ކަމަށް ހޯމަ ދުވަހު ދައުލަތުގެ ޓީވީ ޗެނެލްގައި އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
"ބިއްލޫރި ކޮޓަރިއެއްގައި ހުރި މީހަކު އެއްވެސް މީހަކަށް ހިލަ އުކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
ހޯމަ ދުވަހު ޓްރަމްޕް އިންޒާރުދެއްވީ އިރާނަށާއި ޔަމަނުގައި ތިބި އެމީހުންގެ ހޫތީ ބައިވެރިންނަށް "އަސްލު ވޭން" ތަހައްމަލްކުރަން އަދި އޮތްކަމަށެވެ.
"ހޫތީންނަށް އޮތް ޗޮއިސް ސާފު: އެމެރިކާގެ ކަނޑު ބޯޓްތަކަށް ހަމަލާދިނުން ހުއްޓާލާ، އަޅުގަނޑުމެންވެސް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހަމަލާދިނުން ހުއްޓާލާނަން. އެހެންނޫނީ، އަޅުގަނޑުމެން އަދި ފަށަން މި އުޅެނީ، އަދި އަސްލު ވޭން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަންނާނީ، ހޫތީންނަށާއި އީރާނުގައި ތިބި އެމީހުންގެ ސްޕޮންސަރުންނަށްވެސް،" ޓްރަމްޕް އޭނާގެ އަމިއްލަ ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްޓްރޫތް ސޯޝަލް ގައި ވިދާޅުވި އެވެ.
އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަގާއީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަތަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަމާންކަމަށް "ސިހުންދެނިވި މާނައިގައި ފުރައްސާރައެއް" ކަމަށެވެ. އިރާނުގައި އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތުތައް ތަމްސީލުކުރާ ސުވިސް އެމްބަސީގެ ޗާޖް ޑީއަފައަރސް "އެމެރިކާގެ ރައީސްގެ އިންޒާރުތަކާ ގުޅިގެން" ހާޒިރުކުރި ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.
އީރާނުން ހޯމަ ދުވަހު އދ.ގެ ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ "ބިރުވެރި އަދި ހަނގުރާމަވެރި" ވާހަކަތަކާ ބެހޭގޮތުން، އެއީ "ބައިނަލްއަގްވާމީ ގާނޫނުތަކާއި" އދ.ގެ ޗާޓަރާ "ފާޅުކަންބޮޑު ޚިލާފުވުމެއް" ކަމަށް ބުނެ އެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ފުރަތަމަ ދައުރުގައި، 2015 ގައި އީރާނާއި ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުން އެމެރިކާ ވަކިވި އެވެ. މި އެއްބަސްވުމުން އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަ ހަރަކާތްތަކަށް ދަތިކުރުމަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް ލުއިކުރުމަށް ގޮވާލާފައިވެ އެވެ. ޓްރަމްޕް އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާގެ އާ ސަންކްޝަންތައްވެސް އަނބުރާ ތަންފީޒުކުރި އެވެ.
އޭގެފަހުން، އީރާނުން ފުރަތަމަ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރެވުނު ޔުރޭނިއަމް އެންރިޗްކުރުމުގެ ހުދޫދުތައް ވަނީ ދޫކޮށްލައިފި އެވެ. ޚާމެނީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އެ އެއްބަސްވުމުން ވަކިވުމަކީ ސީދާ މަޝްވަރާކުރުމަށް ބޭނުން ނުވާ ސަބަބެއް ކަމަށެވެ.
ޓްރަމްޕް ފާއިތުވި މަހު ޚާމެނީ އަށް ސިޓީއެއް ފޮނުއްވައި އެއްބަސްވުމާ ބެހޭ މަޝްވަރާތަކަށް އަލުން އައުމަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ. އީރާނުން އޮމާން މެދުވެރިކޮށް ދިން ޖަވާބުގައި ސީދާ މަޝްވަރާކުރުން ބަލައިނުގަތެވެ.
ކުރީގެ އެއްބަސްވުމުގައި އީރާނުގެ ފަރާތުން މަޝްވަރާގެ ބައިވެރިއެއް ކަމަށްވާ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރާގްޗީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ތަރައްގީގެ ކުރިއެރުންތަކާއި އެމެރިކާގެ އިތުރު ސެންކްޝަންތަކާ ގުޅިގެން އެއްބަސްވުން އެއް ފޯމެޓެއްގައި އާކުރެވެން ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަރާގްޗީ ހުށަހެޅުއްވީ މުސްތަގްބަލުގައި އެއްބަސްވުމެއްގެ ބިންގަލަކަށް އެ ޑީލް ވެދާނެ ކަމަށެވެ.
2025 އޭޕްރިލް ހިސާބަށް، އެމެރިކާއިން މެދު އިރުމައްޗާއި ގަލްފް ސަރަހައްދުތަކުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ އަސްކަރީ ވަސީލަތްތައް ބަހައްޓާފައިވެއެވެ. އެއީ އެކި ބާވަތުގެ ހަތިޔާރު ސިސްޓަމްތަކާއި އާލާތްތައް ހިމެނޭގޮތަށެވެ. ތިރީގައިވާ ލިސްޓުން ދައްކައިދެނީ ސަރަހައްދުގެ އެކި ގައުމުތަކުގައި ހުރި އެމެރިކާގެ މައިގަނޑު އަސްކަރީ ވަސީލަތްތަކެވރ.
ޑީއޭގޯ ގާސިއާ (އިންޑިއާ ކަނޑު)
ބީ-2 ސްޕިރިޓް ސްޓެލްތް ބޮމާތައް: ޑީއޭގޯ ގާސިއާގައި ޤާއިމުކޮށްފައިވާ މި ބޮމާތަކަށް ނިއުކްލިއަ އަދި ކޮންވެންޝަނަލް ދަތި ބޮންތައް އުފުލޭނެ، "ބަންކަރ-ބަސްޓަރ" ޖީބީޔޫ-57 ބޮންތައް ހިމެނޭގޮތަށް.
ރެޑް ސީ ސަރަހައްދު
ޔޫއެސްއެސް ހެރީ އެސް. ޓްރޫމަން ކެރިއަރ ސްޓްރައިކް ގްރޫޕް: ރެޑް ސީގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ޤާއިމުކޮށްފައި، ސަރަހައްދީ ހަރަކާތްތަކަށް ވައިގެ އަދި ކަނޑުގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންދޭ.ޔޫއެސްއެސް ކާލް ވިންސަން ކެރިއަރ ސްޓްރައިކް ގްރޫޕް: މެދު އިރުމައްޗަށް ކަނޑުގެ ހާޒިރީ އިތުރުކޮށް ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް ހުޅަނގަށް އެނބުރިފައި.
ޔަމަން ސަރަހައްދު
އޭ-10 ތަންޑަރބޯލްޓް II މަތިންދާބޯޓުތައް: 300 އަށްވުރެ ގިނަ އެއަރމެން އަދި އޭ-10 މަތިންދާބޯޓުތައް އައިޑަހޯ އެއަރ ނޭޝަނަލް ގާޑުން ޤާއިމުކޮށްފައި ހޫތީ އާސިޔާންގެ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް.
ގަތަރު
އަލް އުދައިދް އެއަރ ބޭސް: އެމެރިކާގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ އަސްކަރީ މުވައްޒަފުން ބައިތިއްބައި، ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ ވައިގެ ހަރަކާތްތަކުގެ މައި ކޮމާންޑް ސެންޓަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރޭ.
ބަހްރެއިން
ނޭވަލް ސަޕޯޓް އެކްޓިވިޓީ ބަހްރެއިން: ގާތްގަނޑަކަށް 8,500 އަސްކަރީ މުވައްޒަފުން ތިބި ތަނެއް، ޔޫ.އެސް. ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ދާއިރާގައި ކަނޑުގެ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ.
ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް
އަލް ދަފްރާ އެއާ ބޭސް: 5,000 އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މުވައްޒަފުން ތިބި ތަނެއް، ސަރަހައްދުގައި ވައިގެ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ.
ސައުދީ އަރަބިޔާ
ޕްރިންސް ސުލްޠާން އެއާ ބޭސް: 2,700 އަށްވުރެ ގިނަ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ ޤާއިމުކޮށްފައި، އިސްތިރާޖީ ވައިގެ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ.
ޖޯޑަން
މުވައްފަގް ސަލްތީ އެއާ ބޭސް: އެމްކިއު-9 ރީޕަރ ޑްރޯންތައް ބަހައްޓާފައިވާ ތަނެއް އަދި 407 އެއަރ އެކްސްޕެޑިޝަނަރީ ގްރޫޕްގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ހިންގަނީ.
ސީރިޔާ
އަލް-ތަންފް ގެރިސަން: ގާތްގަނޑަކަށް 200 އެމެރިކާގެ ސިފައިން ޤާއިމުކޮށްފައި، ސީރިޔާގައި ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަށް އިސްތިރާޖީ ބޭސްއަކަށް ވެފައި.
އިޒްރޭލް
ސައިޓް 512 ރަޑާރ ފެސިލިޓީ: އެމެރިކާގެ ރަޑާރ އިންސްޓޮލޭޝަނެއް ބެލިސްޓިކް މިސައިލްގެ އަވަސް އިންޒާރު ދިނުމަށް، އެމެރިކާ އާމީގެ ފުރަތަމަ ސްޕޭސް ބްރިގޭޑްއިން ހިންގާ.
ސަރަހައްދީ ކަނޑުގެ ވަސީލަތްތައް
ކެރިއާ ސްޓްރައިކް ގްރޫޕްތައް: ގިނަ ކެރިއާ ސްޓްރައިކް ގްރޫޕްތައް ގާއިމުކޮށްފައި، ޔޫއެސްއެސް ހެރީ އެސް. ޓްރޫމަން އަދި ޔޫއެސްއެސް ކާލް ވިންސަން ހިމެނޭގޮތަށް، ސަރަހައްދުގައި ކަނޑުގެ ހާޒިރީ އިތުރުކޮށް ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް.ޑިސްޓްރޯޔަރތަކާއި ކްރޫޒާތައް: ގިނަ އާލޭ ބަރކް-ކްލާސް ޑިސްޓްރޯޔަރތަކާއި ޓިކޮންޑެރޯގާ-ކްލާސް ކްރޫޒާތައް ވައިގެ ދިފާޢު، މަތީފަށަލައިގެ ހަނގުރާމަ، އަދި ހަމަލާދިނުމުގެ ޤާބިލިއްޔަތުތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންކުރޭ.އެމްފިބިއަސް އެސޯލްޓް ޝިޕްތައް: ޔޫއެސްއެސް ބަޓާން ފަދަ އުޅަނދުތައް ގާއިމުކޮށްފައި މެރިން ކޯގެ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް.
2025 އޭޕްރިލް ހިސާބަށް، އިރާނުގެ އަސްކަރީ ބާރު ތިރީގައި ޚުލާސާކުރެވިފައިވަނީ އެވެ:
ގްލޯބަލް ފަޔާޕަވާ އިންޑެކްސްގައި 145 ގައުމުގެ ތެރެއިން 16 ވަނަ، ޕަވާ އިންޑެކްސް ސްކޯ 0.3048 އެވެ.
އެކްޓިވް އަސްކަރީ ޕާސޮނޭލް: ގާތްގަނޑަކަށް 610,000.
އިސްލާމިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް އިރާން އާމީ (އާޓެޝް):
ގްރައުންޑް ފޯސަސް: 350,000 (220,000 ކޮންސްކްރިޕްޓުން ހިމެނޭގޮތުން).ނޭވީ: 18,000.އެއާ ފޯސް: 37,000.އެއާ ޑިފެންސް ފޯސް: 15,000.އިސްލާމިކް ރެވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯ (އައި.އާރް.ޖީ.ސީ):
ގާތްގަނޑަކަށް 190,000 ސިފައިން ގްރައުންޑް ފޯސަސް، ނޭވީ، އެއަރޯސްޕޭސް ފޯސް، އަދި ގުދުސް ފޯސް ހިމެނޭގޮތަށް.
ރިޒާވް ސިފައިން: ގާތްގަނޑަކަށް 350,000.
އަންދާޒާކުރެވިފައިވަނީ 25 ބިލިއަން ޑޮލަރު.
ކޮމްބެޓް މަތިންދާބޯޓުތައް: އިރާނުން އޮޕަރޭޓްކުރަނީ ބޭރުން ގެނެސްފައިވާ މިކްސްއެއް، 1979 ގެ އިސްލާމިކް ރެވޮލިއުޝަނުގެ ކުރިން އެމެރިކާއިން އުފައްދާފައިވާ ބޯޓުތަކާއި 1990 ގެ އަހަރުތަކުގައި ހޯދާފައިވާ ރަޝިއާގެ މޮޑެލްތައް ހިމެނޭގޮތުން.
އަންމޭންޑް އެއަރިއަލް ވެހިކަލްތައް (ޔޫއޭވީ): އިރާނުން ތަރައްގީކޮށްފައިވަނީ ޒަމާނީ ޑްރޯންތައް، އަބާބިލް އަދި މުހާޖިރު ސީރީޒް ފަދަ، އަދި އެކްސްޕޯޓުކުރެވޭ ވެފައިވަނީ އިތިއޯޕިއާ، ބޮލީވިއާ، ވެނެޒުއެލާ، އަދި ރަޝިއާ ފަދަ ގައުމުތަކަށް.
މައިގަނޑު ޓޭންކްތައް: އީރާނުގެ އިންވެންޓްރީގައި ހިމެނެނީ ބޭރުން ގެނެސްފައިވާ އަދި އީރާނުގައި އުފައްދާފައިވާ ޓޭންކްތައް، ޒުލްފިގާރު ސީރީޒް ފަދަ.
އާޓިލަރީ: އާސަނަލްގައި ހިމެނެނީ ޓޯޑް އަދި ސެލްފް-ޕްރޮޕެލްޑް އާޓިލަރީ ޕީސްތަކުގެ ތަފާތު ބާވަތްތައް.
މީހުންގެ އަދަދު: ގާތްގަނޑަކަށް 18,000 ރެގިއުލާ ނޭވީގައި.
އުޅަނދުތައް: ނޭވީއިން އޮޕަރޭޓްކުރަނީ ތަފާތު ބޯޓުތައް، ފްރިގޭޓްތައް، ކޯވެޓްތައް، ސަބްމެރިންތައް، އަދި އަވަސް ހަމަލާގެ އުޅަނދުތައް ހިމެނޭގޮތުން.
ބެލިސްޓިކް މިސައިލްތައް: އީރާނަކީ މެދު އިރުމަތީގެ އެންމެ ބޮޑު ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ޕްރޮގްރާމް، ތަފާތު ކުރު އަދި މެދު ރޭންޖްގެ މިސައިލްތަކާއެކު. ފާހަގަކޮށްލެވޭ މިސާލުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ: 
ޝަހާބް-3: މެދު ރޭންޖްގެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލް، ވޭރިއަންޓްތަކަށް 2,100 ކިލޯމީޓަރަށް ވާސިލުވެވޭ.
ސެއްޖިލް: ދެ-ސްޓޭޖް، ސޮލިޑް-ފިއުލްޑް މިސައިލެއް 2,000 ކިލޯމީޓަރުގެ ރޭންޖަކާއެކު.ހޮއްރަމްޝަހުރު: 2,000 ކިލޯމީޓަރުގެ ރޭންޖަކާއެކު ގިނަ ވޯހެޑްތައް އުފުލޭނެ.
އަރުޝީފަށް ނެގީ
އެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ