ދަމު ނަމާދުގެ ފައިދާތަކުގެ ތެރޭގައި މާތް ﷲއާއި ކުއްތަންވުމާއި، ފާފަތައް ފުހެވިގެން ދިޔުމާއި، ފާފަތައް ކުރުމާއިމެދު ހިތުގައި ނަފްރަތުކަމެއް އުފެދިގެން ދިޔުމާއި، ނިއުމަތްތަކަށް ޝުކުރުވެރިވުމާއި، ދުޢާތައް އިޖާބަވުމާއި، މޫނު އުޖާލާވުމާއި، ހިތްއަލިވުމާއި، ޝަޚުސިއްޔަތު ހަރުދަނާވުމާއި ބަލިތަކުން ޝިފާލިބުން ހިމެނެއެވެ.<އިސްލާމް ދީން މީޑިއާ> *** "މަންމަގެ އާ އަލްބަމް ނެރޭ އިވެންޓަށް ވެސް ދާންވާނެ އިނގޭ..." ކާދިންގެ ސިކުނޑި އެކަމަށް އެއްބަސްނުވިޔަސް ދުލުން ބުނެލަން ފަސްޖެހުނެވެ. މަންމަގެ ލޮލުގައި ދިއްލިފައި ހުރީ އުއްމީދުގެ ބައްތިތަކެވެ. މަންމަގެ އުފާވެރިކަމަށް ނޫނެކޭ ބުނަން ޖެހޭނެހެއްޔެވެ؟ މައްސަލައަކީ މަންމައާއިއެކު ފޮޓޯތަކަށް އެރިޔަސް އޭނައާއި ދިމާލަށް މީހުން އެއްޗެހި ކިޔާފާއި ފާޑުކިޔާނެތީއެވެ. މަންމައަށް ފަރުވާލެއްނެތެވެ. މަންމަ ބުނާގޮތުން މަޝްހޫރުވީމަ ހަސަދަވެރިން ރުޅިބާލަނީއެވެ. އެމީހުންގެ އުފާވެރިކަމާއި ހުނަރަށް އެއިން އަސަރެއްނުކުރާނެއެވެ. އޭނަ ކާރަށް އެރުމުގެ ބަދަލުގައި ފައިމަގުގައި ހިނގާފައި އެކްސިޑެންޓު ހިނގި މަގާއި ދިމާލަށް ދިޔައެވެ. ސަރާސަރު ތަނަވަސްމަގުވެސް ފެނުނީ ހަނިތަންކޮޅެއްހެންނެވެ. ނޭވާ ހާސްކުރުވިއެވެ. މަގުމަތި ސިފަވީ ފިލްމެއްގެ މަންޒަރުހެންނެވެ. ބާރަށް ދުއްވާ އުޅަދުތައް ފެނުމުން ބޮލަށް އެނބުރުންއަރާގޮތްވިއެވެ. އޭނަ ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ހިމޭންކަމާއެކު ބަލަން ހުރިއިރު އެނގުނީ އެއްވެސް މީހެއްގެ ހިތާމައަށް މޮޅިވެރިަކަމަށް ދުނިޔެ މަޑުނުޖަހާކަމެވެ. އެކަމަކު ޔަގީނުންވެސް އޭނަގެ ހިތް މަޑުޖެހިލިއެވެ. ނަފުސަށް ލިބުނު މަޑުމޮޅިކަމާއެކު ކުރިއަށް ފިޔަވަޅެއް ނޭޅިފައި ހުއްޓާ ލޮލުގެ ސްކްރީނަށް އެހެން މަންޒަރެއް ނަގައިގަނެވުނެވެ. މުރުޝިދާ އެކްސިޑެންޓްވީ ގޯޅިކަންމަތީގައި ތަންކޮޅެއް ދުވަސްވީ މީހަކު ކުޑަކުއްޖެއްގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހުއްޓައެވެ. އޭނަގެ ނޭވާވެސް ހުއްޓުނެވެ. މިއީ އެ އާއިލާގެ ބަޔެއްހެއްޔެވެ؟ އޭނައަކަށް ޔަގީނެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ޔަގީންކުރަން ފަަހަތުން ދާން އުޅެފައިވެސް ޟަމީރު ދެކޮޅުހެދިއެވެ. *** ރޭގަނޑު ސުފުރާގައި ގިނައިން ހުރީ ސިއްހަތަށް ފައިދާކުރުވަނިވި ކާއެއްޗެއްސެވެ. އާއިލާގެ އެހެން މެމްބަރުންނާއި ކާދިން ތަފާތެވެ. އޭނައަށް ކަމުދަނީ ޕާސްތާ ނޫޑުލްސްނޫނީ ކުކުޅުފަދަ އެއްޗިއްސެވެ. އެރޭވެސް އޭނަގެ ތަށްޓަށް އެޅީ ޕާސްތާއެވެ. ބައްޕަގެ މައުޟޫއަކަށްވީ ސިޔާސަތު އިސްލާހުކުރުމެވެ. މަންމަގެ ހުރިހާ ޝައުގެއް ހުރީ ކުރިއަށް އޮތް ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޮންސަޓްއަކަށެވެ. އެއްވެސް މީހަކު "ޢެކްސިޑެންޓް"ގެ ނަންވެސް ނުގަނެއެވެ. ހީވަނީ ހިމޭންކަމުން އެ ހާދިސާ ފޮހެލެވިދާނެހެންނެވެ. މައްސަލައަކީ ހިމޭންކަން އޭނަގެ އެތެރެހަށީގައި އެއަޑު އިތުރަށް ގުގުމާތީއެވެ. "ބައްޕާ...ﷲ ތައާލާ ހުރިހާ ފާފައެއް ފުއްސަވާނެތަ؟" ކާދިން ސުވާލުކުރިއެވެ. "އޮފްކޯޒް ކިއްވެ ތިހެން އެހީ؟" "ސަބަބެއް ނެތް...ހަމަ އަހައިލީ....." "ކޭޑް..މަންމައާއެކު ޖާމަނީއަށް ދާންވީނު...އެނބުރި އަންނަމުން ޔޫކޭގައި ދުވަސްކޮޅަކަށް މަޑުކޮށްލާފައި..ކިހިނެއްވާނެ.." "ނޫން..އަދި ފަހުން..."ކާދިންއަށް ބުނެވުނެވެ. ބައްޕަ އަނެއްކާވެސް ސިޔާސީ މައުޟޫއަކަށް ދިޔުމުން އޭނަ ގެ ނަޒަރު ތަށްޓަށް ހުއްޓުނެވެ. ބައްޕަމެންނަށް އޭނަގެ މިޒާޖަށް އައިސްފައިވާ ބޮޑު ބަދަލު ނަގައިގަންނަން ނޭގުނެވެ. ނޫނީ އެކަން އެނގޭކަމަށް ނެހެދުމުން ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަޔަކަށް އެޅިދާނެކަމަށް ގަބޫލުކުރަން ބޭނުންވީއެވެ. އޭނައަށް އިހުސާސްވީ އެއްވެސް އިންސާނަކަށް އޭނަގެ ހިތުގައި އުފުލަމުންދާ ބުރަ ތަސައްވަރު ނުކުރެވޭކަމެވެ. އެކުވެރިއަކަށް މައިންބަފައިންނަށް އަދި ވަކީލަކަށްވެސްމެއެވެ. ހަމައެކަނި ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ހެއްދެވިފަރާތުންނެވެ. އެއީ އެކްސިޑެންޓެއްކަން ނޫނީ އޭނަގެ ކުށްކަންވެސް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ހަމަ އެންމެ ފަރާތެކެވެ. އެރޭ ބިރުވެރި ހުވަފެން ތަފާތުވިއެވެ. އޭނައަށް މުރުޝިދާއެއް ނުފެނުނެވެ. އޭނައަށް ފެނުނީ އޭނަ ދުވަމުންދާ ތަނެވެ. އަނދިރި ގަނޑަކުންނެވެ. އޭނަ ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ހޯދަނީއެވެ. ދުރުން އައްޔެއް ފެނުނެވެ. ހޫނު އަދި މަޑު އައްޔެކެވެ. އެކްސިޑެންޓަށްފަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޭނަގެ މެޔަށް ވެރިވެފައިވާ ވާންކަމެއް ދޫދެވުނުހެން ހީވިއެވެ. ޝިފާއެއް މުޅިން ނުލިބެއެވެ. މާފެއްވެސް ނުލިބެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނަގެ ވާހަކަތައް އައްސަވާވޮޑިގެންފިކަމުގެ އިހުސާސުން ހިތަށް ފިނިވިއެވެ. އިރުކޮޅަކުން ލޯ ހުޅުވައިލުމަށްފަހު ފޯނުން ހޯދަންފެށުނީ ފާފަ ފުއްސެވުމާއި ބެހޭގޮތުންނެވެ. ތައުބާވުމާއި ފާފަފުއްސެވުމުގެ އާޔަތްތަކެއް ފެނުނެވެ. ހުރިހާ ލިޔުމަކުންވެސް ފެނުނީ ﷲގެ އަޒާބަށްވުރެ ރަހުމަތް ބޮޑުވެގެންވާކަމެވެ. އިޚުލާސްތެރި ތައުބާވުމަކުން ހުރިހާ ފާފައެއް ފުއްސަވާކަމެވެ. އުދަރެހާއި ހަމަޔަށް ފޯރާވަރަށް ފާފަ ކުރެވިފައިވާ ނަމަވެސް ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އިރާދައެވެ. އޭނައަށް ޟުމަރު ސޫރަތުގެ ފަންސާސްތިންވަނަށް އާޔަތަށް ބަލަހައްޓައިގެން ވިސްނުމެއްގައި އިނދެވުނެވެ. "ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ. އެއުރެންގެ އަމިއްލަ ނަފުސްތަކަށް ފާފަތަކުން އިސްރާފުކޮށްފައިވާ ތިމަންރަސްކަލާނގެ އަޅުތަކުންނޭވެ. ތިޔަބައިމީހުން ﷲގެ ރަހުމަތުން އުއްމީދު ކަނޑާނުލާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲއީ އެންމެހާ ފާފަތައް ފުއްސަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެކަލާނގެއީ ގިނަގިނައިން ފާފަ ފުއްސަވާ ރަހީމްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ." އެކަމަކު އޭނަގެ ކުށަށް ފާފަ ފުއްސަވާނެހެއްޔެވެ؟ މީހެއްގެ ފުރާނަ ދިޔައީއެވެ. އޭނައާއިހެދިއެވެ. *** ކާދިންގެެ އެކުވެރިންތަކެއް "ޑިލިރަސް އެޓްރުލް "އަށް ތައުރީފުކުރާވަރުން ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިލަން އެ ބަލަންވެގެން ސޯފާގައި ޖައްސައިލިއެވެ. ކޮފީއާއި ޗޮކްލެޓާއި ޗިޕްސް ކުރިމަތީގައި ހުރި މޭޒުމަތީގައި ހުއްޓެވެ. ފުރަތަމަ ޕާޓު ފެށުނުތަނާހެން އޭނަގެ މަންމަ މެހެރްއަށް އެމަންޒަރު ފެނުމުން ވަގުތުން ނެގުނީ އެހެން މާނައެކެވެ. "ދަރިފުޅު ކޮންއިރަކު މިކަހަލަ އެއްޗެހި ބަލަންފެށީ؟" "ފްރެންޑަކު ރެކޮމެންޑްކުރީ..." "ހަގުރާމަ ޕްރޮމޯޓްކުރާކަހަލަ އެއްޗެހި ބެލީމަ ބްރެއިންވޮޝްވާނީ ދަރިފުޅު.." މެހެރް އޭނަގެ ބޯ އިސްތަށިގަނޑުގައި އަތް ޖައްސައިލިއެވެ."އަދި ދަރިފުޅު ގޭމް އޮފް ތްރޯންސް ނުބަލަމެއްނު....އެ ސީރީޒް މަންމަ ރެކޮމެންޑްކުތާނީ..ނޫނީ ސްޓްރޭންޖާ ތިންގްސް..ބްރޭކިން ބޭޑް...." އޭނަގެ އެކުވެރިންނާއެކު ކޮންމެވެސް ވަރަަކަށް އެބުނާ ސީރީޒްތައް ބަލާފައިވީއިރު މިހާރު ބޭނުމީ ބަދަލެކެވެ. މަންމައަށް އެކަން އިހުސާސްވާނެކަމެއް ނޭގެއެވެ. އޭނަގެ ނަފުސާއި ރޫހު ގޮވަމުންދިޔައީ މަންމަ ބޭނުންނުވާ ރާސްތާ ޚިޔާރުކުރުމަށެވެ. *** ކާދިންއަށް އެނގުނުގޮތަކަށް ނަމާދުކުރިއެވެ. ސަޖިދައަށް ދިޔަގޮތަށް ނިތް ޖައްސާލައިގެން އޮވެވުނީއެވެ. ދުލުން އެއްޗެއް ނުބުންޏަސް ހިތުގެ އިހުސާސްތައް އެފަރާތް އައްސަވާވޮޑިގެންވާނެކަމުގައި ޔަގީންކުރިއެވެ. އޭނަ ދުލުން އެދުނީ އެންމެ ކަމަކަށެވެ. "މޭކް މީ ބެޓަ ޔާ ﷲ....ޑޯންޓް ލެޓް މީ ބީ ހޫޫ އައި ވޯޒް...." ކޮޓަރިން ބޭރުގައި މާލޭގެ އަލިތައް ވިދަމުންދިޔައެވެ. އޭނައަށް ބެލްކަންޏަށް ނުކުމެވުނުއިރު ބީހިލިވައިރޯޅި އައީ ރޫހާނީ މެސެޖެއް ހިފައިގެންކަމުގައި ހީކުރެވުނެވެ. އެއީ އިހުސާސެކެވެ.ރޫހަށް އަރާމާއި ހަމަޖެހުމެއްލިބުނެވެ. ނަމާދާއި ދުޢާގެ ބާރެވެ. *** ކާދިންއަށް ފެންނަމުން ދިޔަ ބިރުވެރި ހުވަފެންތައް މަޑުމަޑުން ދޭތެރެ ދުރުވަމުންގޮސް ސިކުނޑިން އެ ހާދިސާ ފިލާދިޔައީކަމުގައި ހީކުރެވުނެވެ. ބިރުވެރި ހުވަފެން އެކަނިއެއްނޫނެވެ. ހުވަފެންތައް ނެތް އެއްޗަކަށް ވީއެވެ. ހުވަފެނުގެ ބަދަލުގައި ފުހެވިގެންދާން އިންކާރުކުރާފަދަ ހަނދާނެއްކަމުގައި އެ ދުވަސް ވިއެވެ. އޭނަގެ ސިކުނޑިއަށް ފެންނަންފެށީ އެ މަންޒަރު ސާފުކޮށެވެ. މުރުޝިދާގެ އަތްތިލައިގެ އިނގިލިތައް ތުރުތުރުލީ ތަނެވެ. އަތުގައިވި ކޮތަޅުން އޮރެންޖްތައް ވަކިވެ ފެނުގެ ތެރޭގައި އެނބުރެމުންދަނީއެވެ. އެކަތި މަޑުމަޑުން އެނބުރެމުންގޮސް މުރުޝިދާގެ ފައިތިލައިގާ ޖެހިފައި މަޑުޖެހިލިއެވެ. ކާދިންއަށް ލޯ ހުޅުވައިލެވުމާއެކު ފުންމައިގެން ތެދުވުނީ ބިރަށްވުރެ ބޮޑަށް ލަދުގެންފައެވެ. " ޔޫ ކިލްޑް ހާރ..." "އެކުދިންނަށް އެހީތެރިވާންޖެހޭނެއްނު. ހާލު ބަލައިލަންޖެހޭނެ.." *** ކާދިން ބޭކަރީއަށް ވަދެލީ ނަންބޯޑު ފެނިފައެވެ. މި ބޭކަރީގައި ހުންނަ ފޮނި އެއްޗެއްސަށް ކުރިން ދެވިހިފާފައިވާ ހަނދާންވީއެވެ. މިފަހަކަށް އައިސް ބޭކަރީ އިން މަންމަ ގެނެސްފައި ހުންނަ އެއްޗެހި ކެޔަސް ކުރީގައި އެލާކަހަލަ ރަހައެއް ނުދެއެވެ. ކާހިތް ކެނޑިފައި ހުންނާތީކަން ނޭގެއެވެ. މަންމަ ގެންނަ މެކެރޮންގެ ރަހަވެސް ތަފާތެވެ. ބިއްލޫރި ކައުންޓަރުގައި އަތުރާފައިވާ ފޮނި އެއްޗެހި ފެނުމުން ބަނޑުހައިކަން އިހުސާސްވިއެވެ. މެކެރޮންއަށް އޯޑަރު ދިނުމުން ލިބުނީ ހީނުކުރާފަދަ ޖަވާބެކެވެ. "ކުރިން މިތަނަށް ފޮނި އެއްޗެހި ހަދާދިން މުރުޝިދާ ދައްތަ އެކްސިޑެންޓެއްގައި ނިޔާވީ....އެހެންވެ މިހާރު އެވެއިލަބްލްއެއްނޫން..." އޭނައަށް ހިން ދިރުވައިލެވުނެވެ. ނުނިމޭ